onderwijs, ict, wetenschap

Kennedy, Shepard en meer

2011-11-23T05:27:00.000-08:00

Gisteren stierf John F. Kennedy (1963). Voor mij is Kennedy degene die de NASA inspireerde om de ruimterace in de 60-er jaren met de Russen te winnen. Op 5 mei 1961 is Alan Shepard de eerste Amerikaan in de ruimte. Hieronder een impressie van die vlucht die in werkelijkheid 2x zo lang duurde (15 min).

De foto's en de take-off zijn echt, zo ook de conversatie tussen hem en het vluchtleidingscentrum.
Matige beelden van zijn vlucht met commentaar van de dan nog levende Al Shepard zijn hier te vinden op youtube.

Yuri Gagarin was een maand ervoor de eerste mens in de ruimte en had al rondjes om de Aarde ge'vlogen'. De vlucht van Alan was niet meer dan een kanonschot die hem heel even in de ruimte bracht (die begint op 100 km hoogte) maar in tegenstelling tot de vlucht van Gagarin werd alles wereldwijd live uitgezonden. En omdat de Amerikanen (ondanks de hulp van de Duitse raketgeleerde Von Braun) tot dan toe weinig raketten zonder ontploffingen de lucht inkregen, was het dus erg spannend. Een mislukking zou het verlies van de Amerikanen betekenen vwb de verovering van de ruimte. Alles ging echter goed en Al kreeg de hoogste Amerikaanse onderscheiding. 20 dagen erna doet Kennedy een beroemde uitspraak die hier te zien is. (0-13 sec) waarmee hij een onbeperkt vertrouwen stelt in de mensen die nog maar net een kanonskogel naar 100 km hoogte konden afvuren.
Na bijgekomen te zijn van de schrik gaat de NASA de uitdaging aan en na de moord op Kennedy verandert die uitdaging in een echte missie / belofte aan Kennedy om voor 1970 als eerste een mens op de maan te zetten en hem weer veilig terug te laten keren op Aarde. Dat is zoals je weet gelukt. Vorige week vrijdag hield ik 4x een filmpresentatie over Mission Control aan 4 basisscholen waarbij de 1e vlucht van Al Shepard en de woorden van Kennedy aan de orde kwamen. Het was toevallig (?) ook de geboortedag van Al Shepard. Als beloning voor zijn bijdrage aan het ruimtevaartprogramma (hij deed veel meer dan alleen als levende kanonskogel fungeren) mocht hij 10 jaar na zijn 1e vlucht mee naar de maan. Op mijn verjaardag (toeval?) sloeg hij op de maan een golfbal weg met een club die hij stiekum had meegenomen. Prachtige beelden hier:

Al Shepard is helaas al in 1998 overleden maar ik heb het geluk dat ik beroepsmatig kan vertellen over deze en andere helden. Dat doe ik via www.sterrenkundeopschool.nl en op http://www.sterrenkundeopschool.nl/lesvoorbeelden.html staat oa deze presentatie die ik regelmatig op PO en VO-scholen geef.

Als je specifiek meer wilt weten/zien van de eerste vluchten van Al Shepard en de andere helden, dan raad ik je de film 'The Right Stuff' aan, gebaseerd op het book van Tom Wolfe. Trailer van de film zie je hier:

De film won een aantal oscars en kwam tot stand met hulp van diverse astronauten en 'bijna astronauten', zoals de legendarische (nog in leven zijnde) Chuck Yeager (die een klein rolletje speelt in de film). Op de foto zie je de acteur Sam Shepard (links) die Yeager speelt en de echte Chuck Yeager. De film is gewoon bij de mediamarkt te krijgen en het boek van Tom Wolfe is in het nederlands te krijgen onder de titel 'pure klasse'. Zowel Chuck Yeager als de tweede man op de maan (Edwin Aldrin) zijn trouwens Twitteraars: @GenChuckYeager en @therealbuzz

Kunstroof in Egypte: de 2e roman van Huub Pragt

2011-10-15T03:32:00.000-07:00

Zojuist heb ik de laatste hand gelegd aan de website
www.kunstroofinegypte.nl" die ik maakte voor mijn egypteopschool-partner Huub Pragt. Wil je weten wat er werkelijk is gebeurd met de kunstschatten vh egyptisch museum in Cairo tijdens de januari-revolutie van dit jaar? Bestel dan zijn roman op de website (nee, ik heb geen aandelen). De personages in het boek zijn fictief, maar het verhaal is gebaseerd op feiten. Meer kan ik er nog niet over vertellen, want zelfs ik ;-) mocht zijn boek nog niet lezen (terecht!). Het kwam gisteren binnen vanuit de uitgever en ik krijg het een dezer dagen binnen. Wel ben ik begin juni met Huub in het museum in Cairo geweest en daar heeft hij ons laten zien dat de verhalen die via de media zijn verspreid over inbraak, vernielingen en vermissing van stukken uit de collectie niet kloppen.

Ook handig (qua begrip en verhaallijn) is het om zijn eerste roman: De verborgen tombe aan te schaffen. Eveneens met fictieve personages maar gebaseerd op feiten en met een theorie over de lokatie van het (officieel nog niet ontdekte) graf van Mencheperra uit de 21e dynastie. Na het lezen van deze roman ga je heel anders kijken naar bepaalde stukken die in het
Rijksmuseum van oudheden in Leiden(RMO) te zien zijn...

Een recensie van zijn 1e roman staat hier , met daarin de mooie passage: "Eindelijk nog eens een intelligente roman! Een ware verademing na al die middelmatige epigonen van De Da Vinci Code met hun vergezochte esoterische plotlijnen!"
Veel leesplezier gewenst! Dat zal ik zeker hebben de komende dagen.
(stuur dat boek nou op Huub!)

Workshop De slag om Arnhem

2011-10-14T08:39:00.000-07:00

Vandaag gaf ik workshops bij SIZO in Zoetermeer workshops aan leerlingen van groep 7/8 over De slag om Arnhem.
Het is een bekend stukje historie dat het begin inluidde van de uiteindelijke bevrijding van Nederland in WO II.
Tijdens de workshop volgden de leerlingen een webpad, wat speciaal voor deze workshop is gemaakt door 'mister webpad' Jack Nowee.
Hij heeft al veel webpaden gemaakt voor het onderwijs en ze worden veel op scholen gebruikt.

Jack was vandaag aanwezig om zijn webpad officieel te openen en om de kinderen te helpen met het uitvoeren van het webpad. Op de foto's ziet u Jack bezig met de leerlingen.

Als u leerkracht bent en u weet nog niet wie Jack is en wat een webpad is, klik dan hier.

Kortgezegd is een webpad een serie opdrachten die leerlingen moeten beantwoorden met behulp van (voorgeselecteerde) links op het internet.
De webpaden worden door Jack gemaakt met behulp van Yurls
U kunt als leerkracht zelf met Yurls uw eigen webpaden bouwen, maar kijk vooral eerst op de startpagina http://webje.yurls.net want de kans is groot dat Jack over uw onderwerp al een web- kies- doe- mini- of piekerpad heeft gemaakt (volgt u het nog?).

De workshop begon met een voorstelrondje en daarna een inleiding over de oorlog in het algemeen, heldenmoed en opkomen voor de vrijheid van jezelf en anderen. Ik vertelde dat oorlog een manier is om een conflict te beslechten waarbij beide partijen verliezen, maar dat tegelijkertijd vrijheid het enige is dat het waard is om voor te vechten. Dankzij de soldaten die namens ons vochten in WOII, hebben wij nu die zo belangrijke vrijheid. Die boodschap kwam uitstekend aan en maakte best indruk op ze.

Vervolgens zoomde ik in op verschillende personen die een rol speelden tijdens De slag om Arnhem, zoals de Engelse veldmaarschalk Montgomery, majoor John Frost (de brug bij Arnhem is in 1978 naar hem genoemd) en de Poolse Generaal-Majoor Sosabowski. Ook vertelde ik kort wat over de gedachte achter operatie Market Garden.

Na deze korte introductie gingen de kinderen vervolgens in tweetallen zelf aan de slag met het speciale webpad. Het staat vanaf vandaag online op:
http://webpad-de-slag-om-arnhem.yurls.net
Ze openden het word-document waarin de antwoorden moeten worden ingevuld en gingen aan de slag met de opdrachten.
Alle webpaden zijn zodanig gemaakt dat leerlingen ze in principe zonder hulp; zelfstandig of in groepjes van twee; thuis of op school kunnen doorwerken.
Na zo'n 3 kwartier gewerkt te hebben aan het webpad, was het tijd om de opdrachten uit te printen of op te slaan. Dat de leerlingen nog niet klaar waren was geen probleem: ze kunnen na vandaag zelf verder met de opdrachten, thuis of op school.

Het laatste kwartier van de workshop maakte ik foto's van de kinderen met echte legerhelmen van Amerikaanse soldaten die in Market Garden hebben meegevochten.
Ik had 1 echte Duitse helm bij me, maar niemand wilde die op... De kinderen vonden het best een raar idee om een helm op te zetten van iemand die destijd is gesneuveld zodat zij nu in vrijheid de workshop konden volgen.

Aan het einde van de workshop kregen de leerlingen allemaal een flyer mee van het Airborne Museum in Oosterbeek. Het webpad is mede met de inzet van de educatieve dienst van het Airborne Museum tot stand gekomen. Zij hebben een educatief programma voor leerlingen die na het volgen van de workshop zich wat meer willen verdiepen in De slag om Arnhem. Ga naar www.airbornemuseum.nl en klik op de link 'Educatie'. Een bezoek met de leerlingen aan het Airborne Museum is een mooi vervolg op deze workshop.

Ook kregen de leerlingen een flyer mee met daarop een bladzijde uit een stripboek over De slag om Arnhem dat zeer recent is verschenen bij Studio Hennie Vaessen.
Op www.graphicnovell1944.com vindt u meer informatie over dit bijzondere stripalbum en hoe u het album kunt bestellen.
In het stripboek wordt door Engelsen en Duitsers in hun eigen taal gesproken. Ook zijn sommige plaatjes best eng om te zien. Ik vind het stripboek dan ook geschikt voor het VO. (Het webpad is overigens ook prima in de onderbouw van het VO in te zetten.)

De reacties van de kinderen en de leerkrachten waren positief en ze gaan zeker meer doen met het webpad en de informatie die ze hebben gekregen.

Kijk, dat zal mijn opa goed doen. Hij vocht in een andere slag: De Slag om de Residentie in 1940. De Duitsers probeerden te landen op de weg tussen Den Haag en Rotterdam met als doel de Nederlandse regering en koningin Wilhelmina gevangen te nemen. Door grote weerstand van Nederlandse soldaten mislukte dat plan. Mijn opa kreeg een kogel door zijn helm tijdens die gevechten rondom Ypenburg en zijn maat werd naast hem in de jeep doodgeschoten. Maar hij overleefde de oorlog en heeft t/m 1976 in vrijheid kunnen leven...

Alle foto's van de leerlingen tijdens de workshop staan hier.

Wilt u deze workshop ook bij u op school? Kijk voor deze en andere leuke workshops op www.expertopschool.nl

De Tussenklas: de oplossing voor slimme kinderen die een klas overslaan op de basisschool

2011-09-11T10:06:00.000-07:00

Ik vertel u vandaag graag wat over de tussenklas.

Statistische gegevens wijzen uit, dat 4% van de slimme kinderen in Nederland één of meer klassen overslaat. Voordeel hiervan is dat beter tegemoet kan worden gekomen aan hun snellere ontwikkeling. Nadeel echter kan zijn dat ze na groep acht sociaal-emotioneel nog niet toe zijn aan het voortgezet onderwijs.

Veel ouders kiezen liever niet voor versnellen. Ze willen voorkomen dat hun jonge kind vervroegd in het VO terecht komt tussen pubers in een setting met minder persoonlijk contact en toezicht en met meer verleidingen. Maar als deze kinderen geen klas overslaan, zal de school meer moeite moeten doen om extra stof aan te bieden en hen van uitdagingen te voorzien. Dit uitgangspunt bracht betrokken ouders, samen met Jan Hendrickx (grondlegger en oud-voorzitter van de Leonardostichting), op het idee van de tussenklas.

Met de tussenklas blijven de kinderen nog een jaar op de basisschool. Zij volgen dan fulltime een uitdagend en zeer exclusief onderwijsprogramma. Hierdoor krijgen ze de verdieping waar ze zo’n behoefte aan hebben, maar kunnen ze vooral sociaal-emotioneel nog een jaar ‘rijpen’ in een vertrouwde omgeving voor ze naar het VO gaan.

Het onderwijsprogramma is geen herhaling van de stof in voorgaande jaren, noch loopt het vooruit op de stof van het VO. Het programma heeft als rode draad de persoonlijke ontwikkeling en bevat onder meer lessen over ondernemerschap, websites bouwen, filosofie, sterrenkunde, gamedesign, hiërogliefenschrift, enzovoort. De begeleiding door speciaal geselecteerde leerkrachten en externe deskundigen geven het toch al exclusieve jaarprogramma extra cachet.

Naast het sociaal-emotionele voordeel, de uitdaging en de verdieping zijn er meer redenen om voor de tussenklas te kiezen. Zo komen de leerlingen weer met leeftijdgenoten in de klas die allemaal een klas hebben overgeslagen, waardoor ze zich niet langer een buitenbeentje voelen in de groep. Intern biedt het u de mogelijkheid om ervaren leerkrachten die een nieuwe uitdaging zoeken te laten doorgroeien. En voor een schoolbestuur is de tussenklas een visitekaartje richting ouders als het gaat om passend onderwijs.

De Tussenklas is niet te verwarren met het Leonardo onderwijs. Dit onderwijs wordt door de hele basisschoolleeftijd gegeven en is voor kinderen met een IQ boven de 130 die vastlopen in het reguliere onderwijs.

De tussenklas herbergt maximaal 20 leerlingen en gebruikt slechts één leslokaal. Een eenvoudige rekensom leert dat er 4000 leerlingen nodig zijn om een tussenklas compleet te vullen. Immers 4% van 4000 leerlingen = 160 leerlingen: 8 leeftijdsgroepen = 20 leerlingen. De tussenklas is dan ook een regionaal initiatief, hoewel de groep leerlingen verbonden wordt aan één basisschool.

Ouders en schoolbestuur leveren slechts een kleine financiele bijdrage, daar het kind verder regulier bekostigd wordt. Alle kosten zitten verwerkt in een sluitende meerjarenbegroting. Het schoobestuur krijgt voor deze investering onder meer:

• een vrijblijvend kennismakingsgesprek
• een door ons verzorgde ouderavond voor uw regio (behoeftepeiling)
• een voorbeeld persbericht voor deze avond
• een profielschets van de leraar/leraren voor de TUSSENKLAS
• een tweedaagse training van deze leerkracht(en)
• een compleet lespakket
• een uitgewerkt lesrooster
• een globale jaarplanning van activiteiten
• een gespecificeerde meerjarenbegroting
• vermelding op de landelijke website www.detussenklas.nl

In het schooljaar 2012/2013 starten de eerste tussenklassen, o.a. bij Stichting Vivente in Zwolle. Bij het oprichten van één of meerdere tussenklassen wordt rekening gehouden met regionale spreiding.

Edumaat en Jan Hendrickx verzorgen samen de organisatie, het opstarten en het algemeen management en Edumaat verzorgt een aantal van de inhoudelijke onderwerpen die ik eerder noemde. Voor de marketing en communicatie is Bureau Communique ingeschakeld.

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Kijk dan op www.detussenklas.nl en neem contact met ons op.

U kunt ons ook volgen op TWITTER

Workshop: Bouw met de klas je eigen website

2011-09-11T09:02:00.000-07:00

Afgelopen vrijdag gaf ik een workshop "Bouw met je klas een eigen website" voor leerlingen bij SIZO in Zoetermeer.
Het was de eerste van een reeks workshops over zeer uiteenlopende onderwerpen die ik dit jaar bij SIZO geef. Kijk hier voor een overzicht van deze workshops, die gratis zijn voor Zoetermeerse scholen.
Bij alle workshops speelt de inzet van Ict een rol.

Tijdens de workshop van afgelopen vrijdag leerden de kinderen hoe ze in korte tijd een eigen klassenwebsite konden bouwen. Snel, simpel en zonder vervelende reclames op hun site.
Na een klassikaal gedeelte waarin m.b.v. een mindmap de structuur en inhoud werd bepaald, gingen de leerlingen in groepjes elk hun eigen onderdeel opzetten, invullen en vormgeven. De werden daardoor experts in dat onderdeel en dus in de toekomst vraagbaak voor hun klasgenoten en de leerkracht.

Het eindresultaat werd klassikaal besproken en gekeken werd wat er nog verbeterd en aangevuld kon worden.
Na de workshop was de site direct online, bruikbaar en aanpasbaar voor toekomstige functionaliteit, zoals bijvoorbeeld het inleveren van opdrachten, foto’s, werkstukken etc. die leerlingen zelf op de klassenwebsite kunnen publiceren.

Alle foto's van de enthousiaste en hardwerkende kids staan hier.

Wilt u deze workshop ook volgen? Kijk op www.edumaat.nl onder diensten en dan trainingen of klik direct hier.

Dit jaar staan er nog veel meer workshops op het programma:
30 sep: De oude Grieken
7 okt: Romeinen in Nederland
14 okt: De slag om Arnhem
(met een speciaal voor deze workshop ontwikkeld webpad door Jack Nowee!)
28 okt: Augmented reality I: een marsman in je keuken.
4 nov: Augmented reality II: aan de slag
18 nov: Apollo 13
20 jan: Sterrenkunde en Ict
27 jan: Mannen op de maan
(met een bekende Nederlander te gast die binnen enkele jaren een ruimtereis gaat maken!)

Zelf deze workshops met uw klas volgen?
Meer informatie over de workshops staat op de website van SIZO (vink 'workshops en cursussen' aan). Of neem contact op via het contactformulier op www.edumaat.nl

Toetanchamon op de pr Margrietschool

2011-06-28T12:46:00.000-07:00

Vandaag was het een warme dag, net boven de 30 graden. Niet zo heet als in de woestijn van Egypte maar heet genoeg om als kind zijnde lekker buiten te spelen.
Zo niet op de pr Margrietschool. Daar gaf ik vandaag een presentatie over Toetanchamon aan groep 5.
Toevallig is het vandaag 106 jaar geleden dat Georges Legrain in Karnak de zogenaamde 'restauratiestele' van Toetanchamon vond. Lees daar meer over op de website www.kemet.nl
Dat vormde een mooie introductie van mijn presentatie over Toetanchamon.

Nu had ik aan deze klas een half jaar terug al een workshopje gegeven over hierogliefen: in een uurtje leren de kinderen enkele basiszaken over hierogliefen en daarna mogen ze hun naam in hierogliefen schrijven en kleuren. Dat kan op papier maar ook op de computer met een daarvoor speciaal door mij ontwikkeld programma, dat je hier kunt
downloaden op onze website www.egypteopschool.nl

De kinderen bleken nog flink wat hierogliefen te kennen. Begrijpelijk want hierogliefen zijn erg (=alleen maar) visueel en de kinderen ook. Het doel van de middag was mede om een stukje tekst te vertalen dat staat op een kistje dat in het graf van Toetanchamon is gevonden. Dat kistje zie je hiernaast.
We namen eerst enkele oude hierogliefen door en daarna volgden enkele voor hen nieuwe hierogliefen. Gelijk bleek dat het lezen van hierogliefen eigenlijk het oplossen van een rebus is: door het aan elkaar plakken van klanken kun je woorden vormen. Puzzelen is natuurlijk leuk dus het oplossen van de puzzel op het kistje van Toetanchamon bleek op het einde van de middag geen enkel probleem voor de groep.
En dat terwijl we tussendoor een heleboel andere zaken deden:

via Google Earth zoemden we in op Egypte en de vallei der koningen. Het graf van Toetanchamon werd van buiten bekeken en daarna was het tijd om het graf in te gaan.
Dat deden we door middel van een schooltv-filmpje dat gaat over mummies en Toetanchamon. In dit filmpje leren de kinderen over wie Toetanchamon was, wie in 1922 zijn graf ontdekte en wat voor schatten er in het graf werden gevonden.
Dankzij Huub Pragt (zie www.egyptologie.nl, www.kemet.nl , www.deverborgentombe.nl en natuurlijk www.egypteopschool.nl )
kon ik de klas enorm mooie foto's laten zien van de schatten van de farao, met als 'kopstuk' natuurlijk het dodenmasker van Toetanchamon.

Ook zagen de kinderen hoe Toetanchamon er waarschijnlijk heeft uitgezien vlak voordat hij stierf op 18 jarige leeftijd. Die foto heeft ook op de voorkant van de National Geographic gestaan in 2005. Uiteraard spraken we ook over waarom Toetanchamon al zo jong is gestorven. Kwam het door een val uit zijn strijdwagen wat je zo vaak hoort? Of was het malaria? Het antwoord geef ik hier niet, maar het verhaal was spannend genoeg...

Het voorlaatste onderdeel van de middag was 'Egypte dichtbij'. Opnieuw een kort filmpje van school-tv waarin de 2 jeugdige hoofdrolspelers een bezoek brengen aan het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden. In deze film komen we Huub Pragt tegen, toen nog werkzaam in het RMO ( en toen nog met een weelderige haardos ;-) ) die de kinderen vragen stelt en wat uitleg geeft over de prachtige collectie over het oude Egypte die daar te zien is.

Toevallig is het graf van Toetanchamon dit jaar ook wat dichterbij.
Je hoeft tot en met begin november niet helemaal naar Egypte, maar kunt ook naar een speciale tentoonstelling in Brussel.
Daar zijn prachtige en bijna niet van echt te onderscheiden replica's gemaakt van de schatten van Toetanchamon. Ook is de graftombe nagebouwd zodat je echt het gevoel hebt een Indiana Jones te zijn.

Bekijk hier onder het promo-filmpje:

En bestel kaartjes via: www.kingtutbrussels.be

Het laatste half uur kregen de kinderen een kleuropdracht. Met behulp van een hele grote poster van het dodenmasker van Toetanchamon en een kleurplaat was het de bedoeling om het dodenmasker zo goed mogelijk na te maken. De echte kunstenaars mochten het ook zonder kleurplaat doen.

... en toen was het alweer 15.30 uur. Allemaal naar buiten met een ansichtkaart die 3 weken daarvoor nog in handen was van een tandeloze oude Egyptenaar bij de piramide van Choefoe, een afbeelding van het graf van Toetanchamon en zijn dodenmasker en natuurlijk de kleurplaat.

Alle foto's van de hardwerkende kids staan hier .

Interesse in een middagje Egypte op school? Neem contact met ons op via de website www.egypteopschool.nl

hierogliefen en Ict

2011-02-14T00:55:00.000-08:00

Net zoals op 17 januari gaf ik afgelopen vrijdag weer een workshop hiërogliefen en Ict bij SIZO in Zoetermeer. Meer informatie over deze rare combinatie staat hier.
Het programma begon met een presentatie over het oude Egypte waarbij meteen een flink aantal hiërogliefen werd behandeld. We bekeken met Google Earth de piramides, de omgeving van Luxor, de vallei der Koningen en zoomden in op het graf van Toetanchamon. Er werden zo'n 2100 voorwerpen in het graf van deze farao gevonden. We bekeken enkele van deze schatten: één van die voorwerpen is een bijzonder mooi kistje van ongeveer een meter lang dat te bewonderen is in het museum in Cairo. Op het kistje staat een tekst die de kinderen aan het einde van de presentatie met z'n allen moesten vertalen en opzeggen.
Dat lukte prima want de basisbeginselen van het hiërogliefenschrift zijn niet moeilijk om te leren.
Vervolgens moesten de leerlingen hun naam in hiërogliefen schrijven. Met pen en papyrus ben je daar wel even mee bezig, maar gelukkig hebben we de computer.
Met een speciaal door mij ontwikkeld programmaatje is het een kwestie van je naam intypen en vervolgens komt je naam in hiërogliefen uit de printer rollen.
Dat is natuurlijk erg gaaf om te laten zien aan de ouders/verzorgers thuis!

De workshop eindigde met een tweetal Egypte-games die de kinderen op de computer konden spelen. De reacties waren weer erg positief van zowel de kids als de leerkrachten. Het oude Egypte is natuurlijk, net als sterrenkunde, een onderwerp dat erg tot de verbeelding spreekt. Ze leren in de korte tijd van de workshop toch veel, vooral doordat ze met verwondering kijken naar die oude cultuur met zijn prachtige uitingsvormen in bouwwerken, afbeedingen, verhalen en geschreven teksten. En als je dan ook nog in korte een stukje tekst kunt lezen, dan heb je natuurlijk genoeg om 's avonds aan de eettafel op te kunnen scheppen.

Huub Pragt en ik verzorgen samen workshops over het oude Egypte op school, ook zonder computer.

Kijk op onze website www.egypteopschool.nl voor meer informatie en neem contact met ons op als u interesse heeft in een workshop, excursie, project, lezing, etz. over het oude Egypte bij u op school.

Sterrenkunde en ict SIZO 4-2-2011

2011-02-04T12:31:00.000-08:00

Net als twee weken geleden gaf ik vandaag weer workshops Sterrenkunde en Ict bij SIZO in Zoetermeer.
Maarliefst 5 x een uur aan kids van groep 7/8 van div scholen in Zoetermeer.
Het programma zag er als volgt uit:

- Vraag maar raak! Alles wat je altijd al wilde weten over het heelal.
- Korte uitleg van het computerprogramma Stellarium.
- Zelf onderzoeken en ontdekken met Stellarium
- Ruimtegame spelen

En dat allemaal in 60 minuten. Dat lijkt weinig, maar er was tijd genoeg om rustig de onderdelen uit te voeren. Rustig qua tijd dan, want uiteraard zorgde de digitale ontdekkingsreis door het heelal voor de nodige onrust. Want wat zijn toch die zwarte plekken op de Zon, die grote rode vlek op Jupiter, die enorme grote krater op Mimas (maan v Saturnus), die grote ontploffing in het heelal met al die kleuren?? Allemaal zaken die de kinderen zelf tegenkwamen, zonder dat ik ze erover had verteld.

Want dat is het leuke van op ontdekkingsreis gaan: je weet vooraf nooit waar je terecht komt. En het heelal is erg groot dus de kids kwamen de meest fantastische dingen tegen waar ze vervolgens alles over willen weten. Voor mij een kwestie van glunderend rondlopen, kijken wat ze hadden ontdekt en daar vervolgens een smeuiig verhaal bij vertellen. Af en toe leek het alsof sommige kids als eerste ter wereld een nieuw object aan de hemel ontdekten, zo groot was het enthousiasme. "Jongens, juf, meester, kom kijken, we hebben Pluto ontdekt!!" Dat is dus echt genieten!

Het is ook mooi om te zien wat de 'vraag maar raak - rondjes' steeds weer opleveren.
Ik zie dan dat kids al best veel weten over het heelal, maar toch willen weten hoe het nou precies zit. Of ze hebben iets gehoord van Tante Truus en willen weten of dat klopt.
Tijdens deze korte sessie heb ik een digibord bij de hand met daarop google-afbeeldingen paraat. Zodra de jonge astronoom de vraag stelt pak ik het kernwoord eruit en binnen enkele seconden is er beeld op het digibord dat past bij de vraag.

Vragen van vandaag waren oa: is het heelal oneindig groot, bestaan er Aliens, wat is een zwart gat, wat is een supernova, wat zijn de donkere gebieden op de maan, hoeveel planeten zijn er, op welke planeten zijn we al geweest, wat is een vallende ster, enzovoort. Dat zijn zulke lekkere vragen om antwoord op te geven! De sessie duurt maar 5-10 min, maar dankzij mooie platen op het digibord en mijn sappige verhalen steken ze heel veel op in korte tijd. Ik heb wel eens sessies van een uurtje of twee gedaan, maar dat was in de bovenbouw van het VO. Bij deze kids laat ik het bij 10 min max, hoewel me het dan moeite kost om te stoppen (met nog zoveel vingers in de lucht). Ze komen tenslotte om op de PC te werken, dus snel aan de slag met Stellarium.

Een kwartier voor tijd wordt het nog leuker: ze mogen kiezen of ze verder gaan met Stellarium of dat ze een ruimtegame gaan spelen. 90% kiest voor de game.
De game die ze spelen is gemaakt in Gamemaker. . Dat is gratis software waarmee kinderen kunnen leren om een game te maken. In dit geval betreft het een bestaande game die ze kunnen spelen. Het spel heet 'Galactic Mail' en is gemaakt door Mark Overmars en Jacob Habgood.

Het kwartier is natuurlijk snel om. Einstein had gelijk: tijd is relatief en gaat sneller voorbij als je plezier hebt. (Het laatste deel van de uitspraak is twijfelachtig).
Goed nieuws voor de kids: zowel Stellarium als de ruimtegame zijn gratis te downloaden op het web. Ze staan ook op mijn website www.sterrenkundeopschool.nl (klik op 'links')

Alle foto's van vandaag staan hier.

Volgende week weer 'Hiërogliefen en Ict'. Er is nog 1 plekje vrij... Aanmelden via de website van SIZO
Gratis voor scholen in Zoetermeer! Andere scholen kunnen deze workshop aanvragen via het contactformulier op www.egypteopschool.nl

Verslag NOT 2011

2011-02-03T12:48:00.000-08:00

[Dit verslag verscheen ook in de column van het eZine van Edumaat]

U weet vast dat de NOT een onderwijsbeurs is die één keer per twee jaar in januari wordt gehouden in de jaarbeurs in Utrecht. NOT staat voor Nationale OnderwijsTentoonstelling. Het aanbod van producten en diensten is heel volledig en de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van onderwijs (ook met Ict) worden getoond. Leveranciers bewaren vaak hun nieuwtjes om op de NOT de primeur aan het publiek te tonen. Het evenement duurt vijf dagen, naar mijn mening net iets te lang. Een foto-impressie van de NOT 2001 vindt u hier.

Ik was alle vijf dagen aanwezig op de NOT met www.m2desk.com
Ik had me vooraf voorgenomen om direct na de NOT verslag te doen van mijn bevindingen. De belangstelling voor M2Desk was echter zo groot dat we eigenlijk continu in gesprek waren met geinteresseerden. Hoe vaak ik in die vijf dagen heb verteld dat M2Desk de enige goede, duurzame, veilige en ergonomisch verantwoorde oplossing is om elk kind in het lokaal zijn eigen PC te geven, zonder dat dat extra lokaalruimte kost... Dat loopt zeker in de honderden. Mijn ervaring als geduldig docent die na honderd keer nog net zo enthousiast zijn verhaal kan vertellen als de eerste keer, kwam goed van pas.

Tijd om een uitgebreide ronde te doen langs alle exposanten was er helaas niet.
Het bleef bij het pendelen tussen de diverse stands waar M2Desk getoond werd, zoals bijvoorbeeld de stand van Galvanitas, Station to Station en de OWG. Zie foto's hiernaast.
Het lijkt me derhalve goed om u te wijzen op verslagen die door anderen zijn gemaakt. Mooi om mee te beginnen is een videoverslag dat leerlingen namens Kennisnet hebben gemaakt.
De startpagina om de verschillende verslagen te bekijken, vindt u
hier.
In een van de filmpjes word ik door drie kinderen geinterviewd over M2Desk. Bekijk hier het filmpje:

Op de website van de NOT staan ook wat korte impressies van bezoekers.
Klik hier om die te lezen.
Ook op diverse blogs staan verslagen van het bezoek aan de NOT, zoals op het blog van Edufloor, onderwijs van overmorgen,
Michel Boer, Karin Winters en het blog van Gerard Dummer die zelf een aantal dagen op de stand van Kennisnet stond om te vertellen over wikikids. Zelfs het ministerie van OCW heeft een kort videoverslag op de website staan. Wel OCW-gekleurd maar met een goed verhaal van onze minister Bijsterveldt over de NOT. De verslagen die ik kon vinden zijn onverdeeld positief. Ik ben het daarmee eens. De NOT is een evenement dat u als onderwijsmens niet mag missen! Alleen de prijzen van de catering en mijn voeten deden pijn.

Verder wil ik vermelden dat de NOT minder bezoekers trok dan twee jaar terug. Toch hebben de meeste exposanten al weer een plekje geboekt voor 2013. Ik ben benieuwd naar de opkomst tijdens de IPON, op 13 en 14 april aanstaande. Hoewel deze beurs louter in het teken staat van Ict-toepassingen en diensten in het onderwijs, zal het mij niet verbazen dat onder invloed van de NOT minder mensen deze beurs zullen bezoeken. Ook voor de exposanten wordt het een dure grap om twee maanden na de NOT opnieuw een hoop geld voor een vierkante meter neer te leggen. Maar ja, als je niet gaat, gaat je concurrent wel. Dus de meeste exposanten zullen er toch wel weer zijn omdat de concurrent er ook is... Oplossingen zijn m.i. dat de NOT en de IPON elkaar elk jaar afwisselen, of dat alle grote onderwijsevenementen de krachten bundelen en komen tot één enkel groot onderwijsevenement 'nieuwe stijl' dat breekt met bestaande routines van 'stand', 'lezing', 'presentatie', etc. Ideeën zoals bijvoorbeeld het
'Seats to Greet' op het blog van Karin Winters kunnen dan goede input zijn. Als de organisatoren ooit tot een dergelijke samenwerking komen, wil ik hen vooral aanmoedigen om niet zelfstandig 'meer van hetzelfde' te verzinnen, maar vooral mensen uit het veld te laten aanschuiven om samen tot een heel nieuw concept te komen.
Ik schuif graag aan en kan zo twintig creatieve onderwijsmensen noemen die maar al te graag willen meedenken. Wie weet...

Richard de Jong

Project Egypte Helinium Hellevoetsluis

2011-01-30T13:00:00.000-08:00

Op 27 januari 2011 was ik 's avonds te gast op het Helinium, een VO-school in Hellevoetsluis. Het betrof de afsluiting van een groot project voor de brugklas VWO over het oude Egypte. Huub Pragt was al eerder langs geweest voor een presentatie en alle kinderen hebben zijn boek 'De verborgen tombe' van de school cadeau gekregen.
Na de inleiding van Jan Buijs was het mijn beurt om wat te vertellen over www.egypteopschool.nl.

Ik besloot echter ook om alle aanwezigen (zo'n 75 ouders/verzorgers, leerlingen en leerkrachten) een spoedcursus hiërogliefen van zo'n 15 minuten te geven. Na een korte bespreking van enkele hiërogliefen was het aan de gehele zaal om samen een tekstje te vertalen op een kistje dat in 1922 in het graf van Toetanchamon werd gevonden. De zaal was best onder de indruk van het gegeven dat men met beperkte middelen en tijd toch een eenvoudige tekst kan lezen.
De avond stond verder in het teken van de eindpresentaties: de leerlingen kregen twee minuten podiumtijd om hun kraampje op wat voor wijze dan ook (praatje, zang, dans, toneelstukje) te presenteren. Daarna volgde een bezoek aan de kraampjes door de ouders. Ook had elke groepje een eigen reisfolder gemaakt over Egypte. Voor deze drie onderdelen waren punten te verdienen. Na een klein half uur werd er door de jury punten gegeven voor deze drie onderdelen. Vervolgens werden er prijzen uitgedeeld voor de groep met de meeste punten, maar ook voor de leerling die het beste werkstuk over Egypte had gemaakt.

Ik maakte onderdeel uit van de jury en was onder de indruk van de kwaliteit van de gemaakte reisgidsen over Egypte, mede gezien het feit dat dit nog 'maar' brugpiepers zijn. De kraampjes zagen er geweldig uit en de presentaties waren af en toe om te schaterlachen. Het enthousiasme droop ervan af. Geweldig om te zien hoe het oude Egypte de leerlingen zo kan inspireren. Het project wordt eens per twee jaar uitgevoerd. Meer foto's hieronder.

Richard de Jong
www.egypteopschool.nl

Sterrenkunde en ict

2011-01-21T13:07:00.001-08:00

Vandaag gaf ik 4 workshops Sterrenkunde en ict aan diverse scholen in Zoetermeer.
Dat lijkt een rare combinatie, maar dat is het niet.

In 1608 deed de Nederlander Hans Lipperhey een fantastische ontdekking. Hij bouwde van 2 lenzen een "seecker instrument om verre te sien". Het was de begintijd van de Gouden eeuw waarin wetenschappers zoals Huygens, Leeghwater, Stevin, Van Leeuwenhoek en schilders zoals Rembrandt en Rubens bijdroegen aan een opbloeiend Nederland. Het was ook een tijd van oorlog. 1609 was het begin van een twaalf jaar durend 'staakt het vuren' met de spanjaarden, nadat Jacob van Heemskerk in de Slag bij Gibraltar was gesneuveld. Een telescoop was voor de oorlogsvoering een handig instrument, want je kon er immers de vijand eerder mee zien aankomen.
Het nieuws over deze uitvinding bereikte echter ook Galileo Galilei die het idee had om met dit instrument eens omhoog te kijken in plaats van recht vooruit. Dat deed hij voor het eerst in januari 1609. En wat hij toen zag zorgde voor een ommeslag in de manier waarover wij tot dan toe over het heelal dachten. Hij zag Jupiter en zag verschillende manen die om Jupiter draaiden. Zie hier zijn brief aan de doge van Venetie met rechtsonder zijn schetsen van Jupiter en zijn manen. Tot dan toe was ons (kerkelijk) wereldbeeld dat alles in het universum om de Aarde draaide.
Galilei bewees met deze waarneming het tegendeel, en dat werd hem niet in dank afgenomen. Gelukkig voor hem was de toenmalige paus een vriend van hem, zodat hij 'slechts' huisarrest kreeg voor de rest van zijn leven ( het was in die tijd gebruikelijk dat dit soort ketters meteen een kopje kleiner werd gemaakt).

Zijn waarnemingen waren echter de start van wat ik 'de nieuwe astronomie' wil noemen, waarbij met behulp van steeds betere telescopen steeds meer ontdekkingen werden gedaan. In alle gevallen was het echter een zaak van lange nachten maken in een vaak koud en donker observatorium (warmte en kunstlicht verstoren het kijkerbeeld aanzienlijk). Een foto maken van een object aan de sterrenhemel vereiste een grote mate van nauwkeurigheid en volharding. Immers, door de draaiing van de Aarde 'lopen' de objecten die je waarneemt steeds uit je telescoop weg. Als je ze wilt waarnemen en fotograferen moet je je telescoop met een precieze, constante snelheid meedraaien. Bovendien zijn verre objecten vaak heel lichtzwak. Om een mooie foto te kunnen maken is een belichtingstijd van een uur echt geen uitzondering.
Mooi werk, dat observeren door een telescoop, maar echt iets voor de 'die hards'. Lastig om de gemiddelde puber achter de WII vandaan te krijgen en warm te maken voor zoiets, zou je denken.

Gelukkig heeft de ict enkele decennia terug ook haar intrede gedaan in de astronomie.
Tegenwoordig bekijken we de sterrenhemel van achter computers die verbonden zijn met een of meerdere telescopen. Lekker relaxed onderuit gezakt in een comfortabele warme ruimte kan de sterrenkundige de telescoop zodanig instellen dat deze alle gewenste objecten heel precies kan volgen. Ik heb zelf een vrij eenvoudige telescoop met een ingebouwde computer. De database bevat een paar duizend hemelobjecten. Na een simpele zoekopdracht op bijv. 'Saturnus' draait de telescoop volautomatisch naar de juiste positie aan de hemel. Een piepje geeft aan dat 'ie' het object heeft gevonden en ik hoef alleen nog maar te zoomen en scherp te stellen.

En het kan nog mooier. Vandaag gaf ik zoals gezegd een viertal workshops Sterrenkunde en ict aan verschillende basisscholen. Dat was gewoon overdag dus goed weer of slecht weer: er is dan altijd maar 1 ster te zien. Andere hemelobjecten (behalve de maan) zijn te lichtzwak. Een telescoop meenemen heeft dus weinig zin.
We hadden gelukkig de beschikking over pc's met daarop het gratis programma 'Stellarium'. Dat is hier te downloaden. Met stellarium bedien je eigenlijk een virtuele telescoop. Je stelt de plaats in waar je je bevindt, zet de atmosfeer uit en op dat moment zie je op het scherm de sterrenhemel zoals deze op dat moment ook in het echt boven je hoofd te zien zou zijn. Je ziet sterren, sterrenbeelden, planeten, enzovoort. Met 1 klik selecteer je het object dat je interessant vindt en vervolgens zoom je in om het beter te bekijken.
Met een paar kliks sta je op de maan om te zien hoe de sterrenhemel er vanaf daar uit ziet en kun je zien hoe de apollo-astronauten de Aarde zagen vanaf de maan.

Het grootste gedeelte van de workshop waren de kids bezig om het heelal te verkennen met dit programma. Er was wel een handleiding, maar die werd niet gebruikt. Zelfontdekkend leren is natuurlijk prima bij deze tak van wetenschap! De workshop begon met 'Vraag maar raak: alles wat je altijd al wilde weten over het heelal maar nooit durfde te vragen' (de oudere lezers kennen dit wel in een andere context).
En omdat alle kinderen erg geconcentreerd en enthousiast bezig waren, eindigden we het laatste kwartier met een sterrengame, gemaakt met GameMaker.
Zowel de software Stellarium als de sterrengame is te downloaden van mijn website www.sterrenkundeopschool.nl

Alle foto's van vandaag zijn hier te zien. Op 4 februari zijn de volgende workshops, gratis voor scholen in Zoetermeer, mits men zich aanmeldt via www.sizoonline.nl

Workshops hiërogliefen en ict gegeven

2011-01-17T04:37:00.001-08:00

Afgelopen vrijdag gaven de bekende Egyptoloog Huub Pragt en ik vier keer een workshop 'hiërogliefen en ict' aan verschillende basisscholen. Ik schreef al eerder over deze merkwaardige combinatie op mijn blog .We waren te gast in het mediacenter van SIZO in Zoetermeer.
Het doel van de workshop (van 1,5 uur) was voor de leerlingen om kennis te maken met de basisbeginselen van het hiërogliefenschift.

Na een korte 'vraag maar raak' sessie legde Huub uit hoe het hiërogliefenschrift 'werkt'. Verschillende vaak voorkomende hiërogliefen kwamen langs, ondersteund door prachtige foto's van stukken uit verschillende musea of foto's van zijn vele reizen naar Egypte.

Er zijn zo'n 850 verschillende hiërogliefen dus het was natuurlijk onmogelijk om ze allemaal te behandelen. Toch waren de leerlingen na de uitleg in staat om de namen van verschillende goden te lezen, en ook de naam van de bekende farao Toetanchamon.

Op de hiërogliefenpagina van onze website www.egypteopschool.nl moesten de leerlingen enkele opdrachten uitvoeren, waaronder het schrijven van hun naam in hiërogliefen.

De workshop eindigde met het spelen van een computergame over het oude Egypte.
Deze en andere games zijn terug te vinden op onze startpagina.De leerlingen waren allemaal erg leergierig en waren natuurlijk erg trots dat ze aan het einde van de workshop zelf enkele hiërogliefen konden lezen.

De workshops zijn gratis voor scholen in Zoetermeer, indien ze worden aangevraagd via de website van SIZO
De volgende workshop wordt gegeven op 11 februari 2011.

Voor alle andere scholen die deze workshop willen volgen, verwijs ik u graag naar de contactpagina op www.egypteopschool.nl

U kunt onze onderwijsavonturen volgen op Twitter via @egypteopschool
en bedrijfsmatig zijn we te vinden onder @edumaat en @egyptekennis

Ontmoeting met Neil Armstrong in Nederland

2010-11-18T10:03:00.001-08:00

Vandaag was Neil Armstrong te gast op de Summit 2010 in het World Forum in Den Haag. Het thema: "Meet the future". Neil hield onder zeer grote belangstelling een lezing van zo'n 45 minuten, een kwartier later gevolgd door een Q&A van ongeveer 30 minuten. Ik heb druk getwitterd ( @edumaat, hashtag #neilarmstrong) en foto's gemaakt. Ik plaats in dit stukje enkele foto's om dit verhaal wat op te leuken, maar alle geslaagde foto's staan hier.

Neil Armstrong is, zoals iedereen behoort te weten, de eerste mens die in 1969 voet op de maan zette. Dat was uiteraard een van de zaken waar hij over vertelde.
Ook vertelde hij kort wat over hoe lastig het was om de maanmodule te besturen naar een goede plek op het maanoppervlak. Tijdens één van de vele trainingen ging het bijna mis. Daarover blogde ik al eerder. Klik hier.

Op een gegeven moment vertelde hij ook dat de Amerikanen altijd met hun capsule in zee landen na een ruimtemissie. Ze proberen dat dan te doen op vaste plekken op aarde waar dan altijd een schip in de buurt klaarligt om hen op te pikken. Neil vertelde dat men vond dat hij een goed piloot en navigator was, maar dat hij van alle Astronauten het verst van zijn bedoelde landingsplaats in zee terechtkwam. Hij landde in zee nabij Okinawa in plaats van het Caribisch gebied. Dat zorgde natuurlijk voor gelach in de zaal. Hij was daarmee te bescheiden en deed zichzelf tekort.

Want wat hij niet vertelde is dat ook deze missie, genaamd gemini 8, bijna fataal afliep. Alleen door zijn kalmte en zijn kundigheid wist hij de missie te redden. We praten hier over de Gemini 8 missie op 16 maart 1966 die hij samen met Dave Scott uitvoerde. De bedoeling was om de Gemini-capsule te koppelen aan een zgn Agena-raket. Dit was een oefening om vaardiger te worden in het koppelen van twee ruimteschepen in een baan rond een hemelobject. Het koppelen ging goed, maar daarna ging het mis. Een filmpje zegt meer dan 1000 woorden:

Het filmpje is zeer goed / waarheidsgetrouw nagemaakt. Neil redt de missie ( en niet te vergeten zichzelf en Dave)en NASA kan verder met de volgende stap op weg naar de maan.

Ook vertelde Neil dat:
- "human curiousity and creativity are important in making steps forward".
- "as a boy I didn't believe that space flights would be possible"
- "8 years before the wright-brothers made their first flight in a plane, Lord Kelvin said that mankind would never be able to fly"

Die uitspraken geven de strekking van zijn lezing goed weer: we doen dingen die we eerder niet voor mogelijk hielden en als we dat willen blijven doen zijn verwondering, fantasie en creativiteit de belangrijkste factoren.

De lezing bevatte ook de nodige humor.
Vraag-1: "what do we need to get to Mars"
Antwoord Neil: "bring a lot of sandwiches on your journey".

Vraag-2: "What kind of person does NASA want for future missions to Mars?"
Antwoord Neil: "... a cook"

Vraag-3: "Is astronautfood 'tricky' to eat?"
Antwoord Neil: "I wouldn't pay much money for it"

Toen een toeschouwer tijdens de Q&A zei dat we bezig zijn om de Aarde te verwoesten, onderbrak hij de vraagsteller en reageerde hij vrij resoluut met "Dat wil ik zeker niet zeggen. We hebben verkeerde dingen gedaan met onze planeet maar ik ben ervan overtuigd dat we de technologie hebben om alle problemen ook weer op te lossen en we moeten ons vooral daarop concentreren".

En zijn antwoord op de vraag "denkt u dat er leven elders in het heelal is?", vond ik ook mooi: "Yes and no. But no matter what the answer is, both answers would be unique"

Een korte(!) video-impressie van zijn lezing staat hier:

In zo'n grote zaal komt er van het geluid niets terecht en het beeld is ook matig. Maar het filmpje geeft een impressie van hoe het was vandaag.

Ik ben ontzettend blij dat ik Neil in levende lijve heb kunnen zien. Hij is tenslotte al 80 jaar en de kans dat we hem ooit weer levend in Nederland zullen zien is klein.
Jammer was wel dat hij na zijn presentatie meteen werd weggeleid. Ik had hem graag even de hand geschud. Maar begrijpelijk is het wel, want er waren een paar honderd anderen die dat ook graag wilden en Neil was zichtbaar vermoeid na bijna anderhalf uur scherp in de conversatie te zijn geweest.

Mocht u het nog niet weten. Ik heb me de afgelopen decennia verdiept in 'hoe kwam de mens op de maan', vanaf Spoetnik tot Cernan (laatste man op de maan) en geef lezingen en voordrachten over dit traject aan scholen of andere geinteresseerden. Deze voordrachten bevatten weinig woorden en vooral veel foto- en filmmateriaal. Meer informatie hierover vindt u op mijn website www.sterrenkundeopschool.nl Klik hier om direct naar die informatie te gaan (kijk bij 'van spoetnik tot cernan').

Een impressie van een dergelijke voordracht vindt u hier.

Interesse in een dergelijke voordracht? Neem contact met me op via de website van sterrenkundeopschool.nl

digibord tips voor de beginnende leerkracht

2010-11-04T15:46:00.001-07:00

Dit stukje verscheen ook als column in eZine nr. 15 van Edumaat. Klik hier.

Hieronder krijgt u 5 handige digibord-tips. Het zijn eigenlijk geen echte tips maar meer een plan van aanpak voor de eerste periode met uw digibord. De informatie is echt bedoeld voor beginners. Voor de meer gevorderde gebruiker zijn er ook vele bronnen met tips te vinden op het web. Ik wil voor hen in ieder geval het Handboek digibord en didactiek noemen. U kunt het hier bestellen. Het is de aanschaf zeker waard!

Eerst echter even de stand van zaken in het onderwijs. Er zijn ongeveer 7600 basisscholen in Nederland met zo'n 8100 vestigingen. Het voortgezet onderwijs telt zo'n 660 scholen met 1500 vestigingen. Toen ik begin 2007 bij Kennisnet (eigenlijk ict op school) ging werken, had 11% van de PO-scholen minimaal 1 digibord hangen. Voor het VO was dat 42% . Sindsdien is er een fors aantal digiborden de school ingebracht door de verschillende leveranciers (zo'n 25!) en het einde is nog niet in zicht. Voor volgend jaar is de verwachting dat 95% van de PO-scholen minimaal 1 digibord heeft en in het VO zal dat percentage zo'n 98% zijn. Voordat in alle scholen in elk lokaal een digibord hangt zijn we weer een flink aantal jaren verder, zeker als er bezuinigd gaat worden.

'Werken' die digiborden nu wel? Verrijken ze het onderwijs? Maken ze de lessen (inter)actiever? En niet te vergeten de belangrijkste vraag: verbeteren ze de kwaliteit van het onderwijs? Verschillende onderzoeken naar de leereffecten geven een positief beeld. Zoals dit onderzoek (pdf) van de Universiteit van Twente, eind 2007.
De vooropige conclusies zijn dat leerlingen veel actiever zijn, meer aandacht hebben voor de lesstof, enthousiaster en gemotiveerder zijn. Het verschil in leereffecten tussen de oude situatie (krijtbord) en het gebruik v/h digibord is nog moeilijk te meten. Wel lijkt het erop dat de presentatie- en reflectievaardigheden verbeteren en dat de leerlingen een bredere kijk op de wereld krijgen. Specifiekere conclusies zijn dat het terug kunnen halen en opnieuw afspelen van iets wat een leerling op het bord heeft gedaan bijdraagt aan een beter leereffect. Ook worden de ict-vaardigheden van leerkrachten en leerlingen “automatisch” beter, evenals de maatschappelijke interactie. De interactiviteit is echter nog veelal beperkt tot een leerling die met de pen iets op het bord mag schrijven of iets verslepen of ergens op mag klikken. Kijk voor meer onderzoek eens op onderzoek.kennisnet.nl, en dan vooral naar dit document. (pdf). Deze publicatie in de Kennisnet Onderzoeksreeks geeft een tussenstand van de kennis die tot nu toe verzameld is over de meerwaarde van het digitale bord in het primair en voortgezet onderwijs, maar besteedt ook veel aandacht aan de verwachte (maar nog niet bewezen) meerwaarde van digitale schoolborden. Aan de hand van voorbeelden en onderzoeksresultaten wordt getoond welke mogelijkheden en voordelen digitale schoolborden bieden en hoe u die meerwaarde er dan uit krijgt.

Hier de tips:

1. Gezamenlijk instrument
Gebruik het digibord niet als instrument voor alleen uzelf, want dan is de lol er voor de kinderen snel af. De interactiviteit met uw digibord vergroten betekent ook dat u van 'uw' digibord in verschillende opzichten een gezamenlijk medium moet maken. Verken samen met de leerlingen de mogelijkheden van het bord. Laat kinderen zoveel mogelijk activiteiten op het bord uitvoeren. Zie het digibord als een extra leerlingcomputer die u tot uw beschikking hebt, met een extra groot touchscreen nog wel! Neem deze computer op in het roulatiesysteem wat u in de klas ook met uw andere pc's gebruikt. In onderstaand filmpje ziet u hoe Juf Linda Humme dat doet, maar er zijn nog vele andere mogelijkheden. Klik hieronder om het filmpje te bekijken.

2. Gebruik vooral materiaal van anderen.
Het zelf 'bouwen' van een les in de digibord-software is zelfs voor gevorderden zomaar een volle avond werk. En die avond is meestal al gevuld met nakijkwerk, updaten van leerlingdossiers, enzovoort. Steek in het eerste jaar niet teveel tijd in het zelf bouwen van lessen in de software: gebruik de software voor schrijf- en tekenwerk en andere dingen die u wilt bewaren om later weer op te roepen. Bijvoorbeeld voor een kind dat de les gemist heeft, of om de lesstof nog eens te herhalen voor de leerlingen die daar behoefte aan hebben.
Gebruik vooral extern materiaal (websites, digitale lessen, video’s enz.) om de les interactiever te maken.

3. Alle begin is moeilijk
Wees het eerste kwartaal tevreden als u schrijf- en tekenwerk op het digibord kunt uitvoeren, opslaan en weer terug kunt halen. Schaam u niet als u het bord in het begin alleen nog maar als veredeld projectiescherm gebruikt om bijvoorbeeld teleblik-filmpjes of 'nieuws uit de natuur' te projecteren. U moet tenslotte ergens beginnen, nietwaar?
In deze eerste periode doet u vooral ervaring op in eenvoudig gebruik en groeit uw zelfvertrouwen.

4. Stel meetbare en haalbare doelen
Als u gewend bent geraakt aan uw digibord wordt het tijd om de volgende stap te maken, want anders haalt u niet uit het digibord wat erin zit. En dat is echt zonde van de investering, want dan had u inderdaad beter een projectiescherm kunnen ophangen. Stel uzelf in deze tweede fase kleine doelen die kwalitatief en kwantitatief haalbaar zijn. Bijvoorbeeld: "Ik ga tussen de herfst- en de kerstvakantie 3 rekenlessen en 3 taallessen doen met behulp van het digibord", of: "ik ga minimaal 1 les per week op het digibord doen". Pak uw planning erbij voor die periode en laat deze vooral voor wat het is! De digibordles moet komen 'in plaats van' en niet erbij, want uw planning is al zo krap en u 'moet nog zoveel' in die periode. Kijk welke les(sen) u wilt gaan vervangen door een digibordles. En wel zodanig dat dezelfde leerdoelen worden gehaald.
Ga vervolgens de les niet zelf maken (zie eerdere tip) maar ga op het internet op zoek naar zo'n les. Er is al zoveel te vinden voor op het digibord, dus de kans is groot dat u een les vindt die voor 90% is wat u zoekt. Met een half uurtje arrangeren is de les 100% geschikt om te gebruiken (en dat is beter dan een hele avond werk). Er zijn vele startpagina's en mogelijkheden om te zoeken. Ik noem er hieronder enkele maar verwijs gelijk naar de 2e training op de trainingspagina van Edumaat. Klik hier en kijk onder 'trainingen digitaal schoolbord'.
Enkele handige pagina's om te beginnen zijn:
www.digibordopschool.nl
www.bordwerk.nl
www.schoolbordportaal.nl
http://digibord.weebly.com/index.html
http://po.digiborden.kennisnet.nl/

Yurls-pagina's:
http://digibord.yurls.net/
http://digiborden.yurls.net/
http://mijndigibord.yurls.net/

Symbaloo-pagina's:
http://www.symbaloo.com/nl/#
www.digibordmenu.nl

Heeft u uw doelstellingen gehaald? Zo ja: stel uzelf voor de nieuwe periode (tussen kerst- en voorjaarsvakantie) nieuwe doelen die kwalitatief of kwantitatief wat verder gaan. Bijvoorbeeld in plaats van 3 lessen nu 4 lessen uitvoeren op het digibord, of in plaats van reken- en taallessen nu ook 3 aardrijkskundelessen, of.... Wat u ook bedenkt: hou het behapbaar voor uzelf. Maak kleine stapjes.
Zo nee: wat is er misgegaan waardoor u uw doelen niet hebt behaald? Was het dat u uzelf er toch niet toe kon aanzetten om er echt eens voor te gaan zitten (staan)?
Waren er technische problemen die het onmogelijk maakten? Hoe kan dit worden opgelost zodat u de doelen de volgende periode wel kunt halen? Heeft u daarbij hulp nodig? Vraag dan om hulp!
Maak koppeltjes van leerkrachten en ga buiten schooltijd samen voor het bord staan om in alle rust dingen uit te proberen, te ontdekken, kennis, tips, ervaringen en links te delen om zo vaardiger te worden. Spreek af dat u dat elke week of maand één keer doet op een vast moment. Het werkt inspirerend en motiverend... maar spreek het wel concreet af. Het uitgangspunt "ik heb er nu geen tijd voor dus ik kijk er binnenkort wel eens naar..." gaat u geen stap verder brengen richting gevorderd digibordgebruik.

U moet een drempeltje over. Als dat is gelukt, bent u professioneel en creatief genoeg om het bord steeds beter als interactief medium in uw onderwijs te gaan gebruiken.
Het gaat echter om dat drempeltje. Een serie digibord-trainingen kan helpen, maar de kans is groot dat dit slechts een losse flodder blijft. De enige manier om het drempeltje over te komen is door het zelf te gaan doen. Leren door doen & zelfontdekkend leren zijn termen die niet alleen van toepassing zijn op uw leerlingen, maar ook op uzelf!
Een leven lang leren... weet u nog wel?

5. Uw eigen digibord-startpagina
Maak een persoonlijke online startpagina voor het digibord.
In het filmpje hierboven ziet u (als u goed kijkt) dat juf Linda destijds gewoon is begonnen met een pagina in Ms Excel.
Ze tekende een aantal rechthoeken in het spreadsheet, gaf de achtergrond een kleurtje en maakte een link vast aan elke rechthoek. De rechthoeken zijn zo knoppen geworden.
In het filmpje ziet u dat ze met een klik op zo'n knop een digibordles tevoorschijn tovert. Dat kan een webpagina zijn, een les gemaakt in word of powerpoint, of een les gemaakt in de digibord-software. In de loop van de tijd wordt die startpagina steeds uitgebreid, want er komen steeds meer digibordlessen bij. Ze rangschikt de lessen bijvoorbeeld op onderwerpen als taal, rekenen, geschiedenis, enzovoort.
Zo blijft alles lekker overzichtelijk en kan ze snel vanuit haar startpagina gaan naar de les die ze met de kinderen wil gaan doen. De mogelijkheden groeien echter van dag tot dag.
Tegenwoordig kunt u gratis zo´n startpagina online bouwen met bijvoorbeeld yurls of symbaloo. In de tip hiervoor ziet u onderaan wat links staan die verwijzen naar een yurls- of symbaloo-pagina.
Ook Linda heeft dat gedaan: http://lindahumme.yurls.net/ en er zijn al honderden leerkrachten en scholen die hun eigen yurls-startpagina hebben. Het grote voordeel van een yurls- of symbaloo-pagina is dat deze pagina online staat. De pagina is een webpagina die overal ter wereld te benaderen is. Handig voor als u opeens in een ander lokaal moet lesgeven... heeft u toch gewoon uw startpagina bij de hand. Of u zet de data van de spreekbeurten op de yurls-pagina, of een stukje lesstof dat de leerlingen als huiswerk moeten bestuderen. Omdat de pagina online staat, kunnen de kinderen er thuis gewoon naar kijken.
Een minstens even groot voordeel is dat zo'n yurls- of symbaloo-pagina zelfs door een digibeet redelijk eenvoudig en snel te maken is.
Nog een voordeel is dat u heel eenvoudig de links en blokken van een andere yurls-pagina kunt kopieren naar uw eigen pagina. Dat is niet alleen legaal maar ook juist de bedoeling! Kennis delen met andere leerkrachten, leren van elkaar. Zo bouwt u binnen een paar uur een prachtige startpagina voor uw digibord. Kijk op de trainingspagina van Edumaat als u interesse heeft in een training yurls- of symbaloo. Aan het einde van de training heeft u uw eigen startpagina voor het digibord (compleet met handige links) die u direct in de klas kunt gaan gebruiken.
Als laatste nog wat voorbeelden van zelfgemaakte yurls-pagina's van leerkrachten en scholen.

http://richardkoningstein.yurls.net/
http://beeldbank.yurls.net/
http://webje.yurls.net/
http://leerkrachtenveldkei.yurls.net/
http://juf-hannah.yurls.net/
http://holtkamp6b.yurls.net
http://www.deranktoldijk.yurls.net/
http://meestermeepvoorgroep5en6kids.yurls.net/
http://piramideedam.yurls.net/
http://obsprisma.yurls.net/
http://mijnbasisschool.yurls.net/

(Let op: de meeste pagina's bevatten tabbladen. Die zijn boven aan de pagina te zien.)

Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat digiborden een mogelijkheid zijn om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. De enige die dat daadwerkelijk kan doen is niet het bestuur dat het bord voor u heeft aangeschaft, niet de ict-coordinator of die jonge computervaardige leerkracht in het lokaal naast u.... maar dat bent u zelf. Want u weet: goed onderwijs begint bij de docent. Met of zonder digibord.

hierogliefen en ict

2010-06-30T00:51:00.000-07:00

In het oude Egypte ontstond zo’n 5000 jaar geleden een beschaving die zijn tijd ver vooruit was. Wie kent er niet de grote piramides en de sfinx, het dal der koningen of de tempels bij Aboe Simbel.

Maar ook het schrift dat de Egyptenaren gebruikten was voor die tijd zeer ontwikkeld.
Schrijven deden de oude Egyptenaren niet met letters, maar met kleine tekeningen, hiërogliefen genaamd. Een soort pictogrammen zoals die ook op het bureaublad van een computer te zien zijn. (...nu weet u waar ze vandaan komen...)
Er waren zo’n 850 tekens, bestaande uit tekens van mensen, dieren, planten en dingen.

Het hiërogliefenschrift is lastig te doorgronden. Er zijn veel tekens die erg op elkaar lijken maar toch iets anders betekenen. Een hieroglief kan soms een woord voorstellen, maar soms ook een letter of een klank. Een schrijver uit die tijd moest minimaal 5 jaar studeren en moest al die hiërogliefen uit zijn hoofd kennen! Ook tegenwoordig is het leren van de hiërogliefen een belangrijk onderdeel van de universitaire studie egyptologie, en dus niet voor iedereen weggelegd.

Er is in de afgelopen 5000 jaar veel kennis verloren gegaan, maar gelukkig zijn er nog veel tempels, graven en voorwerpen bewaard gebleven waarop hiërogliefen staan. De meeste voorwerpen zijn verspreid over musea over de hele wereld. Als je 25 jaar geleden hiërogliefen wilde leren, moest je bij wijze van spreken de hele wereld over reizen om al die voorwerpen te bekijken (of je moest iemand weten die zo vriendelijk was om er een foto van te maken en die per post aan je op te sturen).
Gelukkig hebben we tegenwoordig de computer waarmee we musea over de hele wereld kunnen bezoeken, zonder er zelf naar toe te gaan.
Met een paar klikken op bijvoorbeeld de website van het Britisch Museum of het Rijksmuseum van Oudheden kunnen we de collectie van zo’n museum bekijken en dus ook de prachtige hiërogliefen op de vele voorwerpen. Kijk maar eens hier.
De pc is ook handig om snel hiërogliefen te ‘schrijven’: met één druk op de knop komt het juiste hiëroglief te voorschijn. Dat bespaart egyptologen een hoop tijd!

Ik geef workshops 'hiërogliefen en ict’ waarbij leerlingen van groep 7/8 t/m 6 VWO de basis leren van het hiërogliefenschrift. Ze bezoeken online het Rijsmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden en nemen een kijkje in een klein deel van de collectie die te maken heeft met het hiërogliefenschrift. Met enkele speciale computerprogramma’s leren ze hun eigen naam in hiërogliefen schrijven en schrijven ze op de pc de namen van enkele bekende farao’s. De eindopdracht is het gezamenlijk vertalen van de hiërogliefen op een stuk uit de collectie van het RMO.

Dit is slechts een voorbeeld van een speciaal hierogliefen-programma dat ik heb ontwikkeld voor leerlingen van groep 7-8 t/m 6 VWO. Het programma is in het bijzonder geschikt voor bijvoorbeeld plusprojecten voor HAVO/VWO leerlingen of hoogbegaafde- of snellerende kinderen vanaf groep 7-8 van de basisschool. Maar ook trainingen aan gehele klassen zijn mogelijk. Het traject kan bestaan uit 1 tot wel 20 lessen en gekozen kan worden om de computer wel of juist niet te gebruiken. Optioneel is een bezoek aan het RMO waarbij tijdens een speciale rondleiding enkele stukken worden bekeken en vertaald, zodat de leerlingen hetgeen ze geleerd hebben in de praktijk kunnen brengen.

Kijk op mijn website www.egypteopschool of www.hierogliefenopschool voor meer informatie over hierogliefen (of andere onderwerpen van het oude Egypte) bij u op school. Als u interesse heeft in Egypte op school, neemt u dan contact op via het contactformulier op de website www.egypteopschool.nl

Sterrenkunde en ict

2010-06-04T06:38:00.000-07:00

Vandaag was ik te gast bij SIZO in Zoetermeer. Bert Boshoven vroeg me om ook dit jaar weer een workshop 'sterrenkunde en ict' te geven aan verschillende basisscholen in Zoetermeer, te weten de Claus-Oranjeschool, de Regenboog en 't Plankier. Het programma duurde een uur en zag er als volgt uit:

1. 0-10 min
Vragenvuur. Stel de vragen die je altijd al hebt willen stellen over het heelal.
2. 10-15 min
Kort filmpje over hoe men vroeger in de sterrenwacht naar de sterren keek en hoe men dat tegenwoordig met behulp van de computer doet.
3. 15-55 min
Aan de slag met het gratis software-programma Stellarium.

De leerlingen konden kiezen: leer Stellarium kennen met de speciale handleiding of ga zelf uitproberen en ontdekken. Uiteraard koos het merendeel voor de 2e optie...
Als docent was ik vroeger erg gebrand op LOL: Luisteren Opletten en Lezen.
Dus eerst goed lezen en als je er dan niet uitkomt mag je de docent vragen (maar niet omgekeerd). Vandaag vond ik dat niet erg: zelfontdekkend leren is prima en de handleiding kun je ook als naslagwerk gebruiken.

Met het warme weer van vandaag (20 graden Celsius en een strakblauwe lucht) zou je verwachten dat de kids niet erg gemotiveerd zijn om in een 'computerruimte' (ook al heeft SIZO een van de mooiste lokaties die ik ken) aan de slag te gaan met sterrenkunde, Niets bleek minder waar: het enthousiasme was bijzonder groot, er werden heel veel goede vragen gesteld (en goede antwoorden gegeven) en als ik na een uur riep dat de tijd helaas om was, werd dat met veel teleurstellende geluiden beantwoord. Dat doet me natuurlijk goed en het mooie is dat ze thuis zelf verder het heelal kunnen ontdekken. Het programma Stellarium is namelijk gratis te downloaden (en te gebruiken) via www.stellarium.org.

Interesse voor sterrenkunde bij u op school? Dat kan zeker ook zonder ict! Kijk voor meer informatie op www.sterrenkundeopschool.nl
De foto's van vandaag staan in de tekst en hieronder.

Met de Van Dijckschool naar het FOM

2010-06-02T11:17:00.000-07:00

Vandaag bracht ik met 8 slimmeriken van de Van Dijckschool in Bilthoven een bezoek aan het FOM Rijnhuizen.
Dit in het kader van een project van de basisuniversiteit.
De Basisuniversiteit is een organisatie die slimme kinderen de mogelijkheid geeft om onderzoek te doen op uiteenlopende onderwerpen. Dat doen ze samen mèt en onder begeleiding vàn experts uit de wetenschap of het bedrijfsleven. Zowel kinderen als experts worden daar wijzer van.
Ieder project is uniek, streeft naar een eindresultaat en wordt uitgevoerd op locatie door een expert met passie voor zijn vakgebied. Hij bepaalt de onderzoeksvraag en richting van zijn project.

De huidige projecten richten zich op ICT (oa. robotica, 3D wereld, programmeren voor de iPhone), natuurkunde (oa sterrenkunde), scheikunde en wiskunde. In de toekomst worden deze terreinen uitgebreid met taalthema's, maatschappelijke onderwerpen en artistieke projecten.

Lia van Acht en Benjamin Zitman van de Basisuniversiteit vroegen me ook dit jaar weer om als expert op gebied van de natuur- en sterrenkunde deze kinderen een leuk wetenschappelijk / sterrenkundig onderwerp voor te leggen. Het werd 'de zon en kernfusie', net als vorig jaar op de Julianaschool (lees dat verslag hier) of hier (website basisuniversiteit).
Het project werd vandaag dus afgesloten met een bezoek aan het FOM. Dit instituut doet wetenschappelijk onderzoek en ontwikkelt methodieken en technieken op het gebied van fusiefysica, het produceren en toepassen van terahertz straling en nanolagen film- en oppervlaktefysica.

Dit keer was drs. Gieljan de Vries onze gastheer.
Hij is publieksvoorlichter bij het FOM en vertelde de kids duidelijk en uitgebreid over de huidige energieproblematiek en de (deel)oplossing die kernfusie op de lange termijn kan bieden. Uiteraard had hij, als echte natuurkundige, ook wat leuke experimenten klaar staan die de kinderen konden uitvoeren. Deze proefjes boden meer inzicht in begrippen als 'plasma', 'magnetisme', 'energie', 'fusie' enzovoort.

Na een korte pauze kregen we een rondleiding door het FOM waarbij Gieljan vertelde over de activiteiten die het FOM uitvoert.
De kinderen vonden het leerzaam en leuk en stelden (gelukkig) veel vragen.
Ze lieten ook duidelijk blijken dat ze goed hadden opgelet tijdens mijn les over kernfusie, want ze konden heel wat lastige vragen van Gieljan beantwoorden.

Al met al weer een prima dag voor de kinderen en zeker ook de begeleiders, die het ook erg boeiend vonden. Na de zomervakantie wordt een artikel over dit bezoek gepubliceerd, waarschijnlijk in het vakblad 'Talent'. Een tijdschrift over hoogbegaafde kinderen.

Wilt u met uw school een dergelijk project opzetten en uitvoeren. Neem contact met me op via www.sterrenkundeopschool.nl

Op deze site kunt u lezen wat voor mogelijkheden er nog meer zijn om sterrenkunde bij u op school te realiseren.
De foto'van het bezoek ziet u hieronder:

Planeten op de Wilibrordus school

2010-06-01T08:06:00.000-07:00

Ik kom zojuist terug van BS Willibrordus in Lage Zwaluwe.
Deze school heeft enige tijd terug een gratis middagje sterrenkunde gewonnen, door zich te abonneren op het eZine van Edumaat
Ze wilden graag dat ik bij juf Kim in groep 5 iets over de planeten kwam vertellen.

Het programma zag er ongeveer zo uit als de Holtkampschool (kijk hier).
Ook hier werd weer dapper geknutseld met als resultaat een prachtige planetenposter waarop de planeten op schaal (= de grootte ten opzichte van elkaar) te zien zijn. Daarna natuurlijk het planetenpad op het schoolplein om te zien wat de onderlinge afstanden tussen de planeten zijn en hoever ze van de Zon afstaan.
Er was nog wat tijd over dus toonde ik mijn ooit eens (1989) zelfgemaakte filmpje waarin te zien is wat er gebeurt als je deze 2 schalen (grootte; afstand tot de Zon) samenvoegt. Het filmpje staat hier.
Opvallend vond ik dat de leerlingen tijdens het vragenvuur alleen maar vragen stelden over De Planeten. Meestal merk ik dat de vragen heel divers zijn: vanaf 'hoe heet is de zon' t/m 'wanneer waren we voor het laatst op de maan'. Deze kids waren echter zo geboeid door het thema dat ze alles wilden weten over de planeten.

Het was weer leerzaam en leuk! De foto's staan hieronder.
Interesse voor sterrenkunde bij u op school?
Zie www.sterrenkundeopschool.nl

Interesse voor sterrenkunde bij u op school?
Zie www.sterrenkundeopschool.nl

Sterrenkunde op de Holtkampschool

2010-05-20T11:33:00.000-07:00

Vandaag was ik aanwezig op de Holtkampschool in Goes. Voor de verandering niet voor www.m2desk.nl maar voor een middagje sterrenkunde.

We kozen voor het thema 'planeten'. De workshop bestond uit de volgende onderdelen:

- Wat is het zonnestelsel nu eigenlijk?
- Noem namen van planeten die je al kent
- Wat is nu eigenlijk een planeet? Is de maan een planeet?
- Samen zetten we ze in goede volgorde van afstand tot de zon.

Bij deze opdracht was steeds 1 leerling als leider van de klas actief op het digibord terwijl de andere leerlingen de opdrachten op een werkblad uitvoerden.

De tweede ronde bestond uit:

- kies een planeet
- teken de planeet op schaal met passer op een stuk papier
- kleur de planeet zo mooi mogelijk in met behulp van een echte foto.

Als laatste moesten de leerlingen hun planeten op een groot vel zwart papier plakken, opnieuw in de goede volgorde van afstand tot de zon. Het resultaat werd aan de muur gehangen:

De afsluiting van de workshop was een levend planetenpad op het schoolplein. Dit planetenpad maakt duidelijk hoe ver de planeten van ons (en van elkaar) af staan.

Ziet u op de laatste foto de vlotte jongedame Mercurius vasthouden? Dat lijkt 'op z'n kop' maar schijn bedriegt. Er bestaat geen 'onder' en 'boven' in het heelal, dus er is geen goed of fout in deze. ;-)

Al met al weer een prima middag waarin kinderen actief en creatief geleerd hebben.

Interesse voor sterrenkunde bij u op school?
Zie www.sterrenkundeopschool.nl

Afsluiting delta-project sterrenkunde op school

2010-05-20T10:45:00.000-07:00

Gisteren was ik aanwezig op de afsluitende bijeenkomst van de delta-scholen bij Nemo in Amsterdam. Dit zijn scholen in het primair onderwijs die wetenschap en techniek dichter bij het dagelijks leven van de kinderen willen brengen. Ik heb er al eerder over geschreven.

Het project, dat 5 jaar heeft geduurd, kwam gisteren tot een einde. Tijdens de middagsessie toonden de scholen wat ze de afgelopen 5 jaar hebben gedaan met sterrenkunde op school en wat voor mooi materiaal ze hebben gemaakt. U ziet hieronder (2e serie) enkele foto's van hun resultaten.

De leerlingen van OBS De Octopus hadden een aantal sterrenliedjes ingestudeerd die ze ten gehore brachten (zie 1e serie foto's). De directeur van Nemo kon, terugkijkend op de afgelopen 5 jaar, alleen maar concluderen dat het project een groot succes is geweest en dat de opbrengsten ruim boven verwachting waren.

Namens het ministerie van OCenW was Babs van den Bergh aanwezig. Zij is directeur onderzoek en wetenschapsbeleid en nam het eerste exemplaar in ontvangst van het eindrapport. Alle deelnemende scholen kregen een telescoop cadeau als dank voor hun enthousiasme en enorme inzet in de afgelopen 5 jaar.

Het deed me goed om te zien dat verschillende scholen echt erin geslaagd zijn om sterrenkunde echt onderdeel te maken van hun onderwijs. Dus niet 'er bovenop' maar 'in plaats van'. Leerkrachten blijken, als ze eenmaal enthousiast worden, uitstekend in staat om sterrenkunde op creatieve wijze in te zetten bij taal, rekenen, aardrijkskunde, enzovoort.

Het project is klaar, de subsidie is op. Maar scholen geven aan dat ze zeker verder gaan met hetgene wat ze in de afgelopen jaren hebben gemaakt en opgebouwd.

Wilt u meer lezen over dit geweldige project? Dan is http://www.deltaopschool.nl een mooie pagina om te beginnen.

Heeft u interesse in sterrenkunde bij u op school. Bezoek dan www.sterrenkundeopschool.nl voor meer informatie.

Hieronder de foto's.

Serie-1: Sterrenliederen van OBS De Octopus

Serie-2: De scholen tonen hun werk en resultaten

Overig:

Het delta-hotel stond er uiteraard ook:

Babs van den Bergh, directeur Onderzoeks- en Wetenschapsbeleid van OCenW prijst de scholen voor hun inzet en enthousiasme:

Waarom laptops in het onderwijs niet werken.

2010-03-04T10:22:00.000-08:00

Zo nu en dan hoor ik dat een school kiest om een klas uit te rusten met laptops. Ik lees ook over de skoolmate, een mini-laptop (netbook) speciaal voor kinderen.
(Lees: voor kinderen, niet voor het onderwijs)

Ik ben er nooit voorstander van geweest om laptops in te zetten op school en zal u vertellen waarom.

Laptop niet ontworpen voor het onderwijs.
Allereerst is de laptop nooit ontworpen voor het onderwijs. De laptop voorziet in een algemene behoefte om zowel bedrijfsmatig als prive de computeractiviteiten op elke gewenste plek uit te voeren. Dat heeft niets met het onderwijs te maken.
Ik type op dit moment dit bericht dan ook niet vanuit mijn vaste pc in de werkkamer, maar zit op dit moment op de bank in de woonkamer. Is dat ook mijn werkplek? Nee, want mijn werkplek is mijn bureau in mijn werkkamer met daarop andere bureau-accessoires die ik nodig heb om mijn werk te kunnen doen. Ik neem dus een deel van mijn werk mee naar een andere plek, maar die plek is niet mijn centrale, vaste werkplek. De plek op de bank is een mobiele werkplek. Nu naar de situatie in de klas: de centrale werkplek van het kind is in principe de tafel. De accessoires bevinden zich voor een deel in de lade onder de tafel of anders in de kast in het lokaal. De leerling pakt de spullen die hij nodig heeft en loopt terug naar de werkplek om (evt samen met enkele andere leerlingen) aan de slag te gaan. Daartoe is werkruimte nodig op de werkplek zelf: het tafelblad. Zodra de leerling de beschikking krijgt over een laptop die hij op zijn werkplek zet, is het grootste deel van zijn tafeloppervlak verdwenen. De laptop komt dus niet op de werkplek maar in plaats van die werkplek. Waar laat de leerling vervolgens de andere hulpmiddelen die nodig zijn om te leren? Boeken, schriften, enzovoort. Op de grond dan maar? Niet erg handig, maar een logisch gevolg van een apparaat dat is ontworpen voor mobiel werken, niet voor een onderwijssituatie.

Ergonomie
Enfin, de laptop staat nu op de tafel van de leerling. En wat gebeurt er dan?
Een school kiest veelal voor een laptop met een wat kleiner scherm en toetsenbord (ook wel een netbook genoemd, de skoolmate is daar een voorbeeld van).
Logisch, want men wil het ruimteverlies op de werkplek zo klein mogelijk houden en ook is er minder ruimte nodig om alle laptops op een centrale plek op te bergen.

Wat volgt is ergonomisch gezien niet zo best.
Bekijk
deze foto eens. Als het goed is valt de houding van het kind meteen op. Vanwege de kleine afmetingen van het scherm trekt een kind automatisch de schouders op en gaat gekromd zitten met de neus dicht op het scherm om alles goed te kunnen zien. En heeft u de muisarm gezien? Totaal geen ondersteuning van de onderarm, de pols gekromd op de hoek van de tafel. Dat wordt een gevalletje RSI en koppijn aan het eind van de dag t.g.v. de opgetrokken schouders.
Bedenk dat er ARBO-eisen zijn t.a.v. beeldschermwerk die ook voor kinderen gelden.
Met een laptop blijft daar niets van over.
Als laatste zie je dat de schermen van mini-laptops (netbooks) zo klein zijn dat de resolutie vrij laag moet worden gezet, anders moeten de kinderen met samengeknepen ogen naar de veel te kleine teksten kijken. Het gevolg van die lage resolutie is echter weer dat er enorm veel gescrolled moet worden in documenten en op webpagina's. Dit wordt door gebruikers als zeer irritant en ongemakkelijk ervaren.

Overval
Enfin, de leerling is klaar met werken op de laptop. En wat gebeurt er dan? Blijft de laptop op school of gaat deze in de tas mee naar huis? De laptop op school laten lijkt zonde, want tenslotte is de bedoeling van de laptop dat je deze op uiteenlopende plekken kunt gebruiken. In dit geval was het dus alleen de leerlingtafel waar de laptop werd gebruikt.
Naar huis meenemen dan maar?
Scholen maken graag reclame voor de innovaties die ze doorvoeren/gebruiken. Op de website en in nieuwsbrieven wordt er enthousiast reclame voor gemaakt.
Gevolg: een potentiële nieuwe 'markt' voor criminelen : je googled als crimineel even, vindt een school in de buurt waarvan de kids een laptop hebben, gaat een straat verder posten totdat er een eenzame leerling langskomt op weg naar huis. Grote kans dat hij/zij in de rugzak, fietstas of onder de arm een laptop heeft. Mes uit de zak, even dreigen en hebbes! (Dieven komen er al
de school voor binnen , dus waarom niet op de route school -- huis??)

Ik schreef er 2 jaar terug al over, lees hier.
En denkt u dat de dief zich vooraf afvraagt of de laptop wellicht oranje is geschilderd of op andere wijze gemerkt is zodat deze moeilijk door te verkopen is?? Verschillende scholen, zoals de Leonardoscholen of het Alberdingk Thijm College verzekeren hun laptops all risk, dus ook tegen verlies of diefstal.
Ik maak me, samen met vele ouders, echter meer zorgen om het welzijn van het kind dat op straat wordt neergeslagen dan om de laptop die vervolgens wordt gestolen. De laptop mag dan verzekerd zijn, maar het kind is niet verzekerd tegen het geweld (en het trauma achteraf) wat bij zo'n diefstal plaatsvindt.

Conclusie: maak als school zo weinig mogelijk externe reclame voor de gloednieuwe laptops die je hebt aangeschaft, want dat is vragen om problemen.

Geld
Voor scholen blijft een laptop een flinke investering.
Een laptop is echter een fragiel instrument. In een klasse-situatie blijkt dat ze veel sneller kapot gaan dan bij regulier thuisgebruik door een volwassene. Ze vallen wel eens van de tafel, een leerling struikelt over een oplaadsnoer, enzovoort. Uit ervaringen van scholen blijkt dat een laptop op een school geen afschrijvingstermijn van 5 maar van hoogstens 2 jaar heeft. Daarna is alles zodanig versleten dat de laptop eigenlijk alleen nog maar als 'vaste pc' gebruikt kan worden. Je ziet ze dan staan tussen de andere 'gewone'pc's aan de wand van het lokaal of de gang. Dat maakt de laptop tot een hele dure investering en na 2 jaar is (als de laptop dan nog werkt) het 'mobiele voordeel' verdwenen.

Het allerbeste is om:

een pc te hebben die de school niet verlaat en moeilijk mee te nemen of te verkopen is

een pc voor elke leerling die op elk gewenst moment binnen handbereik is op of vlakbij de werkplek, IN het lokaal, zonder dat dat ten koste gaat van de ruimte in het lokaal

een pc die op de werkplek te gebruiken is zonder dat dat ten koste gaat van de werkruimte op die werkplek.

een pc die speciaal ontworpen is voor het onderwijs. Dus niet een laptop voor algemeen gebruik waarbij het onderwijs als een van de vele afzetmarkten wordt gezien of een laptop gemaakt voor kinderen.

een pc die ervoor zorgt dat kinderen automatisch / zonder er bij na te denken in een ergonomisch goede houding aan het werk gaan. Dus geen opgetrokken schouders, samengeknepen ogen en gekromde polsen meer.

een robuuste volwaardige pc die tegelijk mobiel in te zetten is in het lokaal of erbuiten, zonder draden en snoeren.

Kortom, de pc die alle bovenstaande problemen oplost. Een utopie?? Nee hoor! U raadt het al:
www.m2desk.nl
Op de komende IPON vertel ik er meer over,
op woensdag 10 maart om 16 uur.
M2Desk is trouwens genomineerd voor de IPON award in de categorie 'Beste innovatief hardware-product voor PO'.
U kunt ons op beide IPON-dagen vinden op stand nummer 5 A014a

Als laatste: M2Desk gebruikt maar 11(!) Watt. Daarmee bespaart een school per PC EUR 75,- per jaar aan energiekosten t.o.v. een 'normale' PC. En laten we niet vergeten dat dat ook nog eens goed is voor het milieu!

Pilot M2desk: multimediale leerling-tafel voor het onderwijs

2009-11-12T11:02:00.000-08:00

Zoals u wellicht weet introduceerde ik op 28 oktober jl samen met M2desk de nieuwe multimediale leerling-tafel op de teachmeet PO in Amsterdam.

Wellicht heeft u er al over gelezen in eZine nr. 9 van Edumaat.

Deze lestafel met ingebouwde computer zorgt ervoor dat elk kind op elk gewenst moment tijdens de les en in de eigen klas de beschikking heeft over een pc.

Het scherm (touchscreen!) is geïntegreerd in het tafelblad maar kan worden uitgeklapt en in alle standen worden gezet. Je schroeft het blad eenvoudig op een al bestaand tafelonderstel en dan kun je ermee aan de slag. De pc zit in het scherm ingebouwd en werkt op een krachtige accu. Die accu is eenvoudig te verwijderen zodat deze opgeladen kan worden.
Meer informatie in Ezine nr 9. van Edumaat of op www.m2desk.nl

Eergisteren was ik samen met M2desk op de Holtkampschool in Goes om de leerling-tafels te laten testen door kinderen uit diverse groepen.

Het was voor de kinderen een leuke en voor ons een leerzame dag. Wat we vermoedden werd bevestigd: de multimediale tafel is door kinderen eenvoudig te bedienen en voldoet (behalve aan alle ARBO-eisen) aan alle ergonomische eisen.

Bekijk de foto’s hieronder en let eens op de houding van het kind. Geen rug- en nekklachten doordat de leerling met opgetrokken schouders en gebogen rug naar een klein laptopje zit te staren en geen RSI-klachten doordat (vanwege geringe ruimte op het tafelblad) de leerling de onderarm niet op de tafel kan steunen.

Laat duidelijk zijn dat we de leerlingen vooraf NIETS hebben medegedeeld over in welke houding ze moesten gaan zitten, hoe de computer moest worden ‘opengeklapt’, hoe de pc aan moest, hoe de pen werkte op het ingebouwde tablet of op het touchscreen, enzovoort. Dat deden we met opzet om te kijken hoe de leerling op natuurlijke wijze met de tafel aan de slag zou gaan. Op die manier konden we objectief bekijken of we aan alles hadden gedacht.

Het enige dat we vooraf zeiden was: “Dit is een tafel met een computer erin. Kijk maar of je ‘em open kunt krijgen en hoe ‘ie werkt.”

Uiteraard (u kent onze digi-generatie natuurlijk) was het voor de leerlingen allemaal geen enkel probleem en ze vonden het erg ‘gaaf’.
Nadat ze uitgebreid hadden gespeeld op de pc vroegen we ze wat ze leuk/goed vonden aan deze multimediale tafel en wat ze misten of wat er nog verbeterd moest worden.
Hun opmerkingen nemen we mee in de productie die in januari start. Rond die tijd vindt ook de grote pilot plaats op de Prisma scholengroep in Zeeland.

U kunt de ontwikkelingen volgen in het Ezine van Edumaat (abonneer u, het is gratis!) of op de nieuwspagina van M2desk.

Laat duidelijk zijn dat deze leerlingtafel van M2desk is. Edumaat is partner van M2Desk en is verantwoordelijk voor het onderwijsinhoudelijke traject. Edumaat zorgt ervoor dat deze innovatie goed in het onderwijsproces wordt geïntegreerd.
Mocht u meer informatie willen of wilt u zich alvast inschrijven voor de eerste serie tafels die binnenkort wordt geproduceerd, neem dan contact met ons op via de website van M2desk of bel even naar M2Desk: 079-343 63 13

Meer foto's hieronder.

Sterrenkunde, bezoek aan FOM Instituut Plasmafysica

2009-07-01T12:36:00.001-07:00

Vandaag was ik met een aantal leuke en slimme kinderen van de Julianaschool in Bilthoven op het FOM Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen in Nieuwegein. Dit in het kader van het project 'Zon en Kernfusie' dat ik samen met de basisuniversiteit organiseer. Meer info hierover op mijn blog van 20 juni.

De middag begon met een uitstekende presentatie van gastheer Erik Min. Hij beantwoordde geduldig alle 438 vragen en dmv leuke proefjes en korte filmpjes liet hij zien wat plasma is, hoe we plasma in bedwang houden wat er op dit moment gaande is op het gebied van kernfusie.

Daarna naar een speciaal afgeschermde ruimte om het plasma te zien waarmee het onderzoek verricht wordt!

Vervolgens naar de ruimte waar zich de grote buisvormige Magnum-PSI bevindt. Deze fusiebron is 12 dagen terug pas voor het eerst getest en is nog niet helemaal af. Het wachten is op een hele grote magneet die nog om de buis moet worden geplaatst en dient om het plasma in toom te houden.

Nederland werkt, samen met vele andere landen, mee aan project ITER. Het doel van ITER is om aan te tonen dat kernfusie een belangrijke commerciele energiebron kan zijn. De rol van het FOM-instituut is om de interactie tussen het afgekoelde plasma en de reactorwand te onderzoeken.

Meer foto's van het bezoek staan hier.

Wilt u ook een sterrenkundeproject op uw school? Kijk eens op www.sterrenkundeopschool.nl

Presentatie Apollo project op OBS De Kleine Beer

2009-07-01T11:53:00.000-07:00

Gisteren was ik op OBS De Kleine Beer in Berlicum voor het 5x geven van een presentatie: 'Van Spoetnik tot Cernan'. Volgende maand is het 40 jaar geleden dat Neil Armstrong de 1e voetstap op de maan zette. Maar hoe kwamen de Amerikanen erbij om per se naar de maan te willen? Hoe zag de opbouw van het hele Mercury/Gemini/Apollo-programma eruit? Wat waren de mooiste/spannendste momenten en waar ging het mis of bijna mis. Wie zijn de helden van toen?
In een presentatie van een uur leidde ik de kinderen uit de bovenbouw door dit prachtige stukje historie van oktober 1957 tot en met december 1972. Een kort praatje van hoogstens een paar minuten en vervolgens heel veel mooie filmfragmenten, zoals de vlucht van de eerste Amerikaan in de ruimte: Alan Shepard.
Maar ook de brand van de Apollo-1, het voorlezen uit de bijbel op kerstavond door de bemanning van de Apollo 8 in een baan om de maan, de blikseminslag tijdens de start van de apollo 12, de ontploffing van de Apollo 13 en de laatste voetstap op de maan van Gene Cernan van de Apollo 17.... dit alles en nog meer kwam aan bod tijdens de presentatie. En dat in maar 1 uur!
Op een groot Activboard met lekker geluid maaktzo'n presentatie zeker indruk op de kinderen. Dat het 30+ graden in het lokaal was, leek ze niet te deren. Het was kennelijk boeiend en spannend genoeg. Er werd af en toe opgelucht 'yes' geroepen als Mission Control Houston de Apollo 13 weer eens veilig naar de Aarde had teruggebracht.

Al met al een zeer geslaagde dag, ondanks de hitte.

Wilt u deze presentatie ook op uw school verzorgen? Kijk hier voor meer info.

kernfusie op de basisuniversiteit

2009-06-20T04:46:00.000-07:00

Via Gerard Dummer kwam ik in contact met Lia van Acht en Benjamin Zitman van de basisuniversiteit.
De Basisuniversiteit is een organisatie die slimme kinderen de mogelijkheid geeft om onderzoek te doen op uiteenlopende onderwerpen. Dat doen ze samen mèt en onder begeleiding vàn experts uit de wetenschap of het bedrijfsleven. Zowel kinderen als experts worden daar wijzer van.
Ieder project is uniek, streeft naar een eindresultaat en wordt uitgevoerd op locatie door een expert met passie voor zijn vakgebied. Hij bepaalt de onderzoeksvraag en richting van zijn project.

De huidige projecten richten zich op ICT (oa. robotica, 3D wereld, programmeren voor de iPhone), natuurkunde (oa sterrenkunde), scheikunde en wiskunde. In de toekomst worden deze terreinen uitgebreid met taalthema's, maatschappelijke onderwerpen en artistieke projecten.

Op 17 juni startte ik, samen met de Juliana basisschool in Bilthoven, een project 'kernfusie en de zon'. Kernfusie op de basisschool? Ja, dat kan! Niet in de zin dat we kernfusieproeven in de klas doen (want hoe hou je plasma van 150 miljoen graden in toom in een leslokaaltje op de 2e verdieping?) maar meer in de zin dat 7 slimme kinderen van de Julianaschool dit een leuk onderwerp vonden om mee aan de slag te gaan.
Na een korte uitleg over wat kernfusie is en waarom de wereld daar zo ontzettend veel profijt van kan hebben, volgde een kort filmpje over JET en een film over de zon en kernfusie. Daarna gingen de kids aan de slag met diverse doe-opdrachten van Govert Schilling over de zon. Die opdrachten kunt u downloaden van mijn site www.sterrenkundeopschool.nl

Er werd driftig geknipt en geplakt en de kids die een zonnewijzer bouwden konden 'em meteen buiten uitproberen. Het enige meisje in de groep (hoe komt dat toch?) bleek een echt doenertje te zijn die binnen een half uur twee doe-opdrachten af kreeg.
Vol trots toonde ze in een donkere kamer een zonsverduistering aan de anderen.

Op 8 juli aanstaande bezoeken we de sterrenwacht in Utrecht, waar we een speciaal zonneprogramma voorgeschoteld krijgen. Maar 'the main event' wordt toch wel 1 juli aanstaande. Dan brengen we een bezoek aan het FOM instituut voor plasmafysica Rijnhuizen in Nieuwegein. Dit instituut doet wetenschappelijk onderzoek en ontwikkelt methodieken en technieken op het gebied van fusiefysica, het produceren en toepassen van terahertz straling en nanolagen film- en oppervlaktefysica.

Lees meer over kernfusie op www.fusie-energie.nl

Meer foto's van deze leuke dag staan hier.

Wilt u ook een bijzonder sterrenkundeproject op uw school neerzetten?
U kunt me bereiken via info{@}sterrenkundeopschool.nl of kijk op www.sterrenkundeopschool.nl

sterrenkunde en ict

2009-06-20T03:49:00.000-07:00

Op 18 juni was ik te gast bij Bert Boshoven, projectleider ICT-onderwijs van de gemeente Zoetermeer.
Bert had een aantal basisscholen in Zoetermeer gevraagd of ze interesse hadden in een workshop sterrenkunde en ict. Die combinatie ligt niet voor de hand, gezien het feit dat sterrenkunde de oudste wetenschap ter wereld is en computers iets van de laatste 20 jaar zijn. Maar tegenwoordig bekijken de professionele sterrenkundigen de hemel voornamelijk op een beeldscherm en computers worden gebruikt om gemaakte foto's te pimpen en ontdekkingen te doen die door puur menselijke waarneming nooit gedaan zouden kunnen worden.

De hemel bekijken door een ouderwetste kijker vind ik nog altijd het leukste. Maar er zijn ook leuke pc-programma's waarmee je de hemel kunt ontdekken, ook al is het overdag of bewolkt weer. Met 1 van die programma's ging ik afgelopen donderdag aan de slag. De belangstelling was groot, 6 klassen hadden zich opgegeven voor de workshop. Voor mij geen verrassing want sterrenkunde is een fascinerend onderwerp voor kinderen, en als je dan ook nog op een pc mag werken....

Na een kort filmpje van 5 minuten over hoe men vroeger keek naar de sterren en hoe dat tegenwoordig gaat, gingen de kinderen met behulp van een handleiding (die ik gratis ter beschikking stel op mijn website www.sterrenkundeopschool.nl ) aan de slag met het gratis software-programma Stellarium.

De vragen en opdrachten waren niet verplicht, ze mochten gewoon lekker aanrommelen en als ze er niet uitkwamen en ik was druk, dan konden ze de handleiding erbij pakken.
U raadt het al: ze waren erg enthousiast en ontdekten hemellichamen en functionaliteiten die ik nog niet kende ( en zie dan de boel maar weer terug te krijgen in de oorspronkelijke staat). De meeste vragen werden niet gesteld over 'hoe werkt dit' maar waren astronomisch van aard: "wat zijn die donkere vlekken op de zon?", "hoe ver is 430 lichtjaar, wat is een lichtjaar?", "is deze ster groter, heter dan onze zon" , "wat is deze rode vlek?", "zit er ook een zwart gat in dit programma? ". Kijk, dat zijn vragen waar ik als wetenschapper erg enthousiast van word!

Het was een bruisende dag bij Onderwijsadvies in Zoetermeer, de kids gingen weer wat wijzer naar huis en ik vooral moe en voldaan. Wat mij betreft voor herhaling vatbaar, dus mocht uw school belangstelling hebben. Via info{@}sterrenkundeopschool.nl kunt u mij contacten.

Meer foto's van deze leuke dag staan hier.

IPON award voor plazaschool.nl

2009-04-09T01:45:00.000-07:00

Gisteren was ik aanwezig op de IPON. Ik gaf samen met Frank Tijhuis van Gamebasics een presentatie over Plazaschool

Deze schoolversie van plazachallenge is een online ondernemingsspel waarin leerlingen spelenderwijs leren over verschillende aspecten van het ondernemersschap. Leerlingen ervaren hoe het is om zelf een winkel te beginnen. Ze sluiten een lening af, huren winkels, doen inkopen, nemen personeel aan, maken reclame, enzovoort. Dit alles met als doel zoveel mogelijk producten te verkopen in hun winkels en zoveel mogelijk winst te maken. Dat levert punten op: hoe beter het ondernemersschap wordt uitgevoerd, hoe meer punten dat aan het eind van elke speelronde oplevert.
Door middel van ranglijsten, rapporten en een competentieprofiel wordt vervolgens in het spel terugkoppeling gegeven. De docent kan samen met de leerling kijken naar het competentieprofiel en bekijken welke aspecten van het ondermersschap de leerling al goed beheerst en welke aspecten nog verbeterd kunnen worden. Dat advies wordt overigens door het spel zelf al automatisch gegeven.

Het spel is zeer intuitief / laagdrempelig en kan 24 uur per dag online gespeeld worden. De docent kan dus tijdens de les tegen de leerlingen zeggen: "zorg ervoor dat je uiterlijk volgende week maandag-avond je winkels gevuld en op orde hebt, want dan druk ik op de knop en wordt de volgende ronde gedraaid."
Het spelen beperkt zich dus niet tot de reguliere les en er is dus niet per se altijd een pc-lokaal voor nodig.

Ik merk dat leerlingen het spel erg leuk vinden vanwege het competitie-element maar ook vanwege een flinke dosis humor die in het spel verwerkt zit.
Het spel maakt een lange uitleg over begrippen als marketing, marktwerking, inkoop, concurrentie, etc. overbodig. Ze leren spelenderwijs die begrippen prima kennen!
Het leuke is dat dit spel geschikt is voor zowel PO als VO. Ik heb laatst nog met Frank Tijhuis van gamebasics een workshop aan kinderen van groep 7 gegeven (zie foto's hieronder) en de kinderen pikken het gewoon snel op.

Dat komt, behalve door de pc-vaardigheid van de leerlingen, ook door het feit dat de docent bepaalde functionaliteiten van het spel kan aan- of uitzetten.
In het PO zetten we vaak aspecten zoals: inkopen op een veilig, reclame maken voor je bedrijf, personeel inhuren voor in je winkels, etc. uit zodat het beheren van de winkels en alles wat daarbij komt kijken behapbaar blijft. In de loop van het spel kunnen er, als de leerlingen in de gaten hebben hoe het werkt, altijd extra functionaliteiten worden aangezet. In het VO is het spel ook prima bruikbaar bij Economie en uiteraard ook in het (V)MBO kan het spel prima ingezet worden (kader beroepsgerichte leerweg).

Er is een docentenhandboek beschikbaar, maar ook is er een lesbrief voor dit spel ontwikkeld.

Vanwege dit alles werd dit spel werd dan ook m.i. terecht genomineerd voor de IPON-award 2009 (software VO) en wat blijkt: gewonnen!!! Een felicitatie aan de makers van dit spel is op zijn plaats.

Meer informatie vindt u op www.plazaschool.nl
Als u vragen heeft over een workshop bij u op school, of ondersteuning in uw les, neemt u dan contact met mij op.

Handige links:
* Ervaringen van scholen met het spel vindt u
hier.
* Het artikel over Plaza Challenge in het vakblad Vives van 2007 (PDF) vindt u
hier.
* Het Plaza Challenge games en competentie rapport van Kennisnet vindt u
hier.
* Het eindrapport van het onderzoek naar effect van games in het onderwijs met Plaza Challenge vindt u
hier.
* een promo-filmpje vindt u hier.
(LET OP: dit filmpje staat op de site van plazaCHALLENGE. Voor de docentenversie moet u op www.plazaSCHOOL.nl zijn)

Bezoek sterrenwacht

2009-03-06T10:17:00.000-08:00

Afgelopen maandag was ik met kinderen van de Duinoordschool in Den Haag aanwezig op de sterrenwacht in Rijswijk. Dat heb ik al met heel veel kinderen gedaan in de afgelopen 15 jaar maar het blijft toch iedere keer weer prachtig om de verwondering van de kinderen te zien als ze, meestel voor het eerst in hun leven, een andere planeet door de telescoop kunnen bewonderen.
Ik heb de presentatie van de avond vooral aan de altijd enthousiaste vrijwilligers van de sterrenwacht overgelaten. Zelf heb ik me beperkt tot een flits-opdracht van 10 minuten waarbij kinderen foto's van verschillende objecten/verschijnselen die ze aan de hemel zien (overdag/ 's avonds en met/zonder telescoop) moesten plaatsen onder verschillende categorieen: in de buurt van de aarde, in het zonnestelsel, in onze melkweg of daarbuiten. Het was een prima avond en zoals altijd stelden de kinderen ook veel en goede vragen, maar ik laat het verhaal hier even rusten en laat vooral de foto's spreken:

Meer foto's op de website van de Duinoordschool.
Onderaan deze link staat een doorlink naar de foto's:

Themadag sterrenkunde deltascholen Amsterdam

2009-02-05T05:42:00.000-08:00

Gisteren was ik op de themadag van de deltascholen . Dit zijn scholen in het primair onderwijs die wetenschap en techniek dichter bij het dagelijks leven van de kinderen willen brengen.

Al eerder blogde ik dat ik dat een prima gedachte vind en vanuit mijn achtergrond (zie www.sterrenkundeopschool.nl was ik gisteren aanwezig op een van de themadagen die door Nemo & partners voor deze scholen georganiseerd wordt.

De dag was m.i. uitstekend georganiseerd met 2 interessante presentaties over navigatie en workshops obv lesmateriaal dat door ESERO speciaal voor het PO ontwikkeld is. Het betreft hier een doorlopende leerlijn sterrenkunde voor groep 1 t/m 8. De lessen zijn geordend in een bronnenboek genaamd: "reis door de ruimte in 80 lessen". Het materiaal wordt uitgegeven door ESERO en ziet er m.i. fantastisch uit. Nogmaals een compliment aan allen die hiervoor verantwoordelijk zijn.

Het materiaal is, voordat het gisteren werd gepresenteerd, door pilotscholen getest en zij zijn er erg positief over. Ik heb het materiaal nog niet aangetroffen op de site van Nemo e/o Esero maar weet dat het gratis is voor scholen.

Hier een link naar de foto's die ik gisteren op de bijeenkomst gemaakt heb. Ze zijn in volledig formaat (dus niet gecomprimeerd).

Ik zelf stond tijdens de lunch samen met Karin Heesakkers van
Kleinkracht klaar om de collega's van de deltascholen te vertellen wie wij zijn en wat wij voor de scholen kunnen betekenen (zie de foto's op deze pagina).

Het deed me goed om te zien/horen dat zoveel scholen zo enthousiast bezig zijn met sterrenkunde, wetenschap en techniek binnen de school en ik hoop dat ik in dit bijzondere 'jaar van de sterrenkunde' veel scholen kan ondersteunen bij het geven van sterrenkunde op school. Interesse? Neem contact met me op via www.sterrenkundeopschool.nl

apollo 8, kerstavond 1968

2008-12-24T14:40:00.000-08:00

Exact 40 jaar geleden. Kerstavond 1968. 3 helden schrijven historie: Jim Lovell, Frank Borman en Bill Anders, draaien in de Apollo 8 voor het eerst een rondje om de maan. Niet met de intentie om te landen: de vlucht is bedoeld als generale repetitie voor de latere vlucht van de apollo 11.

Als de 3 helden van de achterkant van de maan terugkomen, zien ze als eerste mens in de geschiedenis een 'aardopkomst': de aarde komt op boven de hori'zon' van de maan.

Wat ze zien, is niet in woorden te beschrijven:

(morgen zet ik zelf een beter filmpje op youtube...)
(update 1e kerstdag: hier het prachtige filmpje uit 'from the earth to the moon')

De crew leest voor uit de bijbel. Dat zorgt voor emotionele momenten bij toeschouwers op de gehele aarde. Tenslotte was 1968 een rampjaar (Vietnam, Martin Luther King, etc.). Je ziet tevens de opluchting als ze voor het eerst van achter de maan vandaan komen. Dat komt omdat het de eerste keer was dat 'we' weg'vlogen' van de aarde naar een ander hemelobject. Tot dan toe hadden we alleen wat rondjes om de Aarde gedraaid. Als het ruimteschip zich achter de maan bevindt, is er geen communicatie met de Aarde mogelijk. Met behulp van Newton was uitgerekend met welke snelheid ze om de Maan moesten draaien, zodanig dat ze niet te pletter zouden slaan of voor eeuwig in het heelal zouden verdwijnen. Exact op het uitgerekende tijdstip kreeg men echter weer radioverbinding met de 3 helden die dus op dat moment weer achter de maan vandaan kwamen.

Newton was right, and these astronauts saved 1968. Ze zijn er nog steeds, hoewel ze nu zeer krasse knarren zijn. Hier de "Apollo 8 40th Anniversary" film:

En omdat ik er geen genoeg van kan krijgen, interviews met de nu 40 jaar oudere helden:

Vincent Icke over het electronisch patientendossier

2008-12-03T15:00:00.000-08:00

Ik zit NU (3-12 's avonds laat) te kijken naar 'de wereld draait door' en zie/hoor Vincent Icke praten over het electronisch patientendossier. Ik blogde al eerder over hem.

Om dit blogje wat op te leuken, hier een interview met Vincent over het onderwerp 'god bestaat niet'.

Hij heeft dezelfde mening als ik over dit onderwerp, maar kan het veel mooier vertellen dan ik het kan schrijven. Ik raad mensen die zelfs na mijn blog over het epd nog twijfelen aan om deze uitzending te bekijken. Ik zal morgen een link naar deze uitzendig plaatsen.

[update 4-12, hier de link naar de uitzending. Of klik hier om de uitzending direct in windows mediaplayer te openen.]

NB. mijn vrouw is als bijna afgestudeerd huisarts een groot voorstander van het epd.
Ik probeer daarom vooral in te spelen op haar moeder-gevoelens om ervoor te zorgen dat ze toch een bezwaar instuurt.

Op dit moment hebben we echter nog een groter probleem: zij wil geen bezwaar maken tegen het epd van de kids, ik wil dat absoluut wel (heb het al namens mezelf gedaan) doen namens mijn kids. Als ze over 10-15 jaar oud en hopenlijk wijs genoeg zijn, kunnen ze dan zelf beslissen of ze op dat moment hun gegevens 'openbaar' in het EPD willen hebben.
Ze nemen het me vast niet kwalijk dat ik dat dan in de voorgaande 10-15 jaar niet heb toegestaan maar ik vrees dat ze het me WEL kwalijk nemen als ik het nu WEL zou toestaan. 1 bitje dat omvalt in een backbone-server ergens in de kelder van een provider en .... enfin, daarover blogde ik dus al eerder.

The battle continues. Ik blog zodra de strijd is gestreden en de winnaar bekend is ;)

Plasterk wil digitale schoolboeken

2008-12-03T13:43:00.000-08:00

"Plasterk wil digitale schoolboeken
Minister Plasterk van Onderwijs wil nog deze kabinetsperiode digitale schoolboeken introduceren. Hij start een project, waarmee leraren lesmateriaal zelf op internet ontwikkelen: Wikiwijs.

Volgens Plasterk kunnen docenten zo met eigen ideeën komen, daar kunnen anderen dan van profiteren. De minister denkt dat het systeem goed voor de kwaliteit van het onderwijs is. Wikiwijs, dat op de online-encyclopedie Wikipedia gebaseerd is, wordt voor iedereen toegankelijk. Alleen docenten kunnen er in werken.

De minister verwacht dat er op termijn minder papieren schoolboeken nodig zijn door het digitale systeem."
(bron: NOS, 2-12-08)

Tot voor kort werkte ik bij Kennisnet. Het programma stimuleren gebruik digitaal leermateriaal komt vanuit Kennisnet en is daar opgezet door de m.i. bekwame Marlon Domingus (ondertussen helaas alweer weg bij Kennisnet). Ik heb destijds zijn projectplannen gelezen en zijn presentatie bijgewoond en moet zeggen dat e.e.a. er prima uitzag. Het programma is bedoeld voor po, vo en mbo en loopt tot 2011. Meer info hier

Net zoals 10 of 20 jaar terug geldt voor veel docenten dat ze, na een dag 30+ kinderen 8x 50 minuten uit de gordijnen halen, 's avonds om 22 uur na het nakijken van de proefwerken niet veel puf meer hebben om materiaal te maken. Dat gold 20 jaar terug voor papieren lespakketjes, werkbladen etc. en dat geldt nu ook voor digitaal materiaal maken. Ik heb 10 jaar voor de klas gestaan in het VO dus ik spreek uit ervaring. Bovendien zitten we nog midden in een grijze golf van oude docenten die echt geen zin meer hebben in innovatie en gewoon elk jaar opnieuw hun al 10 jaar oude proefwerkjes opnieuw uit de stoffige grijze kast in de hoek van het lokaal halen (ik chargeer even).

En toch.... als docenten eenmaal over een drempel heen zijn en ze worden enthousiast... dan gaan ze er toch mee aan de slag. Zo heb ik ooit eens in mijn weekeinden en vakanties een unieke web-based lesmethode natuurkunde gemaakt voor de bavo, gebaseerd op de sterrenkunde. Een paar honderd uur werk maar de kinderen vonden het geweldig. Vanwege het feit dat ik 2 computers voor 30 leerlingen had en een aantal leerlingen geen pc thuis hadden, werkte ik in de klas toch met papieren versies van het materiaal. Alles uitgeprint in kleur en in plastic insteekmapjes. 20 dikke ordners in het kabinet. Een restantje staat nog op www.natuurkundeleraar.nl (waar ik dus al jaren niets meer mee doe)
Niet iedereen heeft daar de energie voor. Zeker als het management er geen oog voor heeft.

Er komt natuurlijk een hele kudde ict-vaardige docenten aan van halo's en lero's die in veel kortere tijd een digitaal proefwerkje of lespakketje in elkaar toveren. Maar ook zij zijn meestal vele avonden aan het googlen, knippen en plakken voordat ze iets hebben gefabriceerd wat zij goed/passend vinden voor hun klassen.
Het probleem is niet dat docenten slecht betaald worden maar dat ze zo weinig tijd / energie en 'vrije ruimte' hebben om lekker creatief te kunnen zijn.
In het bedrijfsleven heb ik cursussen msoffice, internet etc. gegeven. Daar mocht ik niet meer dan 80% van mijn tijd lesgeven aan klanten. 20 procent van mijn arbeidstijd bestond verplicht uit studie/bijscholing. Op die wijze was het qua energie voor een docent vol te houden (4 dagen per week in de leaseauto door het land crossen was ook best intensief) en het was heerlijk om 1 dag per week op kantoor nieuwe software-pakketten te leren e/o namens het bedrijf leermateriaal te ontwikkelen. Een utopie voor het onderwijs?? nee, maar je moet wel durven.

Vanuit Kennisnet had ik contact met de digischool in Voorburg. De communities van de digischool lopen prima. In de leermiddelendatabase is veel digitaal materiaal te vinden, makkelijk vindbaar maar lang niet altijd van goede kwaliteit.

Wat de kwaliteit betreft, mijn goede en zeer betrokken ex-collega Guus Schmidt heeft, samen met een aantal mensen 'uit het veld' vorig jaar de handleiding kwaliteit digitaal leermateriaal heeft ontwikkeld. Het ziet er wat ingewikkeld uit maar ik vind het een uitstekend initiatief/instrument om scholen (maar ook ontwikkelpartijen) bewust te maken van kwaliteit en hen te helpen bij het maken, zoeken en vinden van goed/passend digitaal leermateriaal.

Via de site van Kennisnet kun je trouwens ook zoeken.

De uitgevers zijn ook niet gek. Bij een aantal vakken zie je al dat leerlingen op de site van de uitgever kunnen werken aan zaken die in het papieren lesboek staan vermeld. De volgende stap is dat scholen digitale modules gaan afnemen ipv hele boeken. Dat zie je bijvoorbeeld bij het vak NLT in de bovenbouw van het VO gebeuren. Uitgeverijen zullen daarop inspelen of doen dat al.
Doordat het digitale materiaal 24 uur per dag overal beschikbaar is kan een kind zelf bepalen wanneer het wil leren. (Het gebeurde me vroeger nog al eens dat ik er 's avonds achter kwam dat mijn wiskundeboek in mijn locker op school lag terwijl ik de volgende dag een toets had. Dus dan was het klasgenootjes bellen om te vragen of ik, als ze zelf klaar waren, even het boek mocht lenen. Of anders om 07.30 uur de volgende ochtend naar binnen met de conciërge en snel nog even blokken).
Digitaal leermateriaal is ook makkelijker te muteren (oudere docenten werkten met stukjes wit papier die ze over de foutjes op hun lesmateriaal plakten, of joegen er liters tipp-ex doorheen) en het is makkelijker om snel verschillende versies te maken (differentiatie is belangrijk omdat kinderen ook op verschillende manieren het beste leren).

Al met al denk ik daarom niet dat het stimuleren van gebruik digitaal leermateriaal tot een revolutie gaat leiden in het onderwijs in die zin dat docenten massaal materiaal gaan maken, delen, etc.
Het zal zeker gebeuren (het gebeurt nu al op grotere schaal dan veel mensen denken, zie mijn eerdere links) maar de rol van de educatieve uitgeverijen zal niet wezenlijk veranderen en dat is m.i. geen probleem. Zij hebben de bekwaamheid, de ervaring en de tijd om goed materiaal voor het onderwijs te ontwikkelen. En voor kwaliteit mag best betaald worden, zo blogde ik al eerder.

Ik denk wel dat digitaal leermateriaal een bijdrage levert aan verbetering van de kwaliteit van het onderwijs vanwege het feit dat goed, interactief, uitnodigend materiaal een positief effect heeft op de leerprestatie van het kind.

Als laatste. Andre Manssen blogde enige tijd terug ook over Kennisnet en digitaal leermateriaal. m.i. de moeite waard om nog even te bekijken.

Einstein, the universe en de rest

2008-11-22T09:57:00.000-08:00

[de shift-toetsen van mijn laptop weigeren regelmatig dienst, dus zo nu en dan geen hoofdletters aan het begin van de zin, '/' ipv vraagtekens, etc.]

Allerlei zaken komen samen de laatste dagen......

Vandaag vroeg een jonge collega van de zwemschool me na de zwemlessen: "wat is jouw theorie over het heelal. Denk jij dat het oneindig is? Ik denk van wel!!"
[Ik straal kennelijk uit dat ik zeer regelmatig over
dat soort vraagstukken nadenk ;-) ]
Deze vraag is mij al wel 100 keer gesteld, zowel in het onderwijs als daarbuiten.
Er is geen goed of fout antwoord in deze, maar het is wel belangrijk dat zo'n vraag niet wordt beantwoord met een 'we weten het niet'. Beter is om te vertellen wat we op dit moment weten/denken en dat zo eenvoudig mogelijk [ ockham, koot en bie, einstein * ] te verwoorden.

Wetenschappelijke theorieen worden sterker naarmate ze door meer en meer waarnemingen worden bevestigd. Daarom dacht ik ook: "gelukkig!!...", toen ik gisteren dit artikel las. Het zou vreselijk geweest zijn als mijn held na 103 jaar ongelijk had gehad, maar opnieuw bewijzen waarnemingen zijn gelijk (dwz ze versterken zijn theorie weer een beetje).

Wat het heelal betreft vertelde ik mijn jonge collega het volgende: "Stel, ik stuur je nu weg richting het noorden, met een grote rugzak met eten en drinken. Ik blijf hier staan.... Het zal even duren maar waar kom je uiteindelijk weer uit?? Juist: je tikt me op een gegeven moment weer van achter op de schouder want je bent helemaal rond de aarde gelopen. VRAAG-1: is de Aarde oneindig groot?? Nee, want anders had ik je nooit meer terug gezien. 40.000 km lopen is een hoop maar er komt een einde aan.
VRAAG-2: Ben je onderweg een soort rand of ander 'einde' tegengekomen waar je van af kon vallen in de gruwelijk zwarte leegte?? Antwoord: nee.
Zo is het ook met het heelal; het is niet oneindig groot maar toch kom je nooit een soort rand/einde tegen. misschien kom je op een gegeven moment weer terug waar je begonnen bent en tik je me opnieuw op de schouder. Helaas is die kans wat kleiner... de tocht is zo lang dat het heelal al lang niet meer bestaat voordat je je 'rondje' in het heelal hebt afgemaakt. Het heelal heeft namelijk WEL een begin en (waarschijnlijk) ook een einde in de tijd.

{deel 2 t/m 5 van bovenstaand filmpje staan ook op youtube.}

Het artikel dat ik hierboven aanstipte verscheen op 20 november.... en dat valt prachtig samen met de geboortedag van Edwin Hubble die eind jaren 20 met zijn ontdekking aangaande de roodverschuiving van sterrenstelsels een belangrijke basis legde voor onze huidige theorie van het heelal.

Wat Einstein betreft, begin deze week las ik een artikel in het blad 'leidraad' van de universiteit van leiden. Ik heb het, met vriendelijke toestemming van de rechthebbenden, HIER voor u neergezet ( > 4MB dus even geduld...)
Einstein kwam er graag vanwege zijn goede band met Ehrenfest en Lorentz. Een paar jaar terug werden er nog documenten van Einstein ontdekt in de Ehrenfest-bibliotheek van Leiden.

De tweede vraag van mijn jonge collega ging over het bestaan van dimensies. Dat verhaal bewaar ik voor een volgende keer...

Als laatste de mededeling dat ik een prijs heb gewonnen op www.ikwilietsleren.nl voor dit filmpje dat ik 20 jaar geleden al maakte. Hij staat ook op youtube:

Ik durf het bijna niet te zeggen, maar ik ben de magere lat met de spuuglok en de foute rode blouse....

------
*
Ockam; alles wat KAN worden weggelaten, MOET ook worden weggelaten
Einstein: maak zaken zo simpel mogelijk, maar niet simpeler
Koot en Bie ; leef met vlag en wimpel, maar hou het simpel

electronisch patientendossier

2008-11-14T14:10:00.001-08:00

oh ja, ik heb bezwaar gemaakt tegen het electronisch patientendossier.
Waarom?? Een snelle greep uit recent nieuws;

Beveiliging_informatie_ziekenhuis_snel_beter

Hackers_stelen_miljoenen_pati%EBntendossiers

Persoonsgegevens_makkelijk_te_koop_op_internet

Hackers_vallen_epilepsiepati%EBnten_aan

Hyves_en_MySpace_prooi_voor_cybercriminelen

Hackers_bespioneerden_Obama_en_McCain

Hackers_kraken_website_VN

Hackers_breken_in_bij_Groningse_universiteit

Kijk, ik heb weinig geheimen (ik rook en drink niet en zelfs mijn blindedarm zit er nog in). Maar wat nu als een kind (uw kind?) straks bijvoorbeeld adhd blijkt te hebben en deze gegevens komen door een hack op het web terecht. Ik kan u vertellen dat google een net zo geduldige kracht is als de zwaartekracht: over 25 jaar kunt u nog terugvinden dat het kind (ondertussen volwassen) deze aandoening had/heeft. En potentiele werkgevers van uw kind googlen tegenwoordig voor aanvang van een sollicitatiegesprek rond om te kijken wat er op het web over de kandidaat te vinden is. En reken maar dat een ziektekostenverzekeraar maar al te graag medische gegevens van de aanvrager wil hebben, of dat nu wettelijk geoorloofd is of niet. En wat dacht u van de maatschappij waar uw kind zijn levensverzekering tezamen met zijn hypotheek gaat afsluiten??? Kent u die gezondheidsverklaringen?? 1x 'ja' op de eerste bladzijde en uw kind mag de overige 10 bladzijden ook invullen. En wee zijn/haar gebeente als daar een onjuistheid wordt ingevuld... zo dreigt de verzekeraar.
Bedenk dat 1 hack al dit soort situaties tot gevolg kan hebben....
Iedere instantie roept dat 'het systeem' veilig is en dat kwaadwillenden niet bij hun gegevens kunnen. De vele berichten bewijzen het tegendeel. Als ze de VN en Obama kunnen hacken, kunnen ze het EPD ook wel aan. Bedenk dat de ketting namelijk zo sterk is als de zwakste schakel. Die zwakke schakel is meestal de eindgebruiker, zo ook bij het bericht dat ik als eerste link hierboven plaatste.

Succes met de keuze.

domino dom

2008-11-14T13:23:00.000-08:00

5 minuten geleden schakel ik in op sbs6: domino day in volle gang.
Een verslaggever heeft het over de apollo 10 die als voorganger van de apollo-11 rond de maan ging.......

Oeps! Dat was toch echt de apollo-8 met Borman, Lovell en Anders in december 1968.
Ik hoef dat niet op te zoeken en vind dat dit stuk historie standaard onderwezen zou moeten worden op school. De verslaggever heeft dit stukje historie gemist en heeft zich ook nog eens onvoldoende voorbereid...

Op 21 december ben ik van plan om op deze geweldige missie terug te komen, want dan is het precies 40 jaar geleden... Ik was net een half jaar oud maar wellicht dat de ouderen onder u de beelden van de Aarde nog kunnen herinneren die deze 3 helden maakten terwijl ze voorlazen uit Genesis... Een prachtige afsluiting van een mondiaal vreselijk jaar. Even uit mijn hoofd: vietnam, Martin Luther King...., weer een Kennedy dood....

Ik kom in december terug met meer info en beelden. Eerst maar verder kijken naar vallende dominostenen terwijl ik me afvraag: zou de presentator weten dat elke dominosteen, onafhankelijk van zijn massa, even snel naar de aarde valt??
Galilei hield zich al bezig met dit vraagstuk en Dave Scott van de Apollo 15 liet dit bij zijn bezoek aan de maan prachtig zien met een hamer en een veer.

Als straks die intelligente dame weer in beeld komt die mij de uiterst moeilijke vraag gaat stellen welke van de 3 dominostenen logischerwijs past in het rijtje, zal ik het beeld van Dave Scott aan dit bericht toevoegen (hopenlijk te vinden op youtube).

---------------------
22.42 uur Gevonden!!!
hier staat ie.

Ik keek zojuist wisselend naar Dave Scott op mijn laptopscherm en naar een zwart pratend schaap dat tijdens de domino-commercial 'iets' over tele2 vertelt. Het intellectueel contrast maakt me wat verdrietig en melancholiek (zong sonneveld al voor apollo-11).
Doet u mij een plezier en stimuleer uw kinderen om zoveel mogelijk naar discovery ipv sbs 6 te kijken. Verwondering en een natuurlijke interesse kweken voor hoe dingen nu in elkaar zitten is zoveel belangrijker dan het volksvermaak van sbs6. Als onze voorouders hun kinderen niet op soortgelijke wijze hadden gestimuleerd, liepen we nu nog in berenvellen rond en woonden we in grotten en als wij dat niet bij onze kinderen doen zullen we weldra gedwongen opnieuw in grotten wonen....

-----------
23.36 uur
Ik kon het niet laten om het stukje van Dave Scott uit de serie 'from the earth to the moon' nog even online te zetten. Nogmaals hier de hamer en de veer.

wetenschap op de basisschool

2008-11-11T00:47:00.000-08:00

------------------------
18 maart 1953

Beste Dr. Einstein,

Ik wil u een heel fijne verjaardag toewensen. Ik schrijf deze brief omdat ik geinteresseerd ben in uw baan. In onze klas hangt een foto van u op het prikbord. Onze klas bestudeert het universum. Ik vind het bestuderen van het universum hartstikke leuk. Ik ben blij dat u geboren bent want zonder u zouden we niet zoveel weten als nu. Ik ben 9 jaar oud.

Liefs,

Marcia
Elkings Park
Pennsylvania
----------------

Voornamelijk fysieke problemen weerhielden mij het afgelopen half jaar van het plaatsen van stukjes op deze blog. Op dit moment gaat het weer de goede kant op. Ik hoop weer wat meer te kunnen bloggen de komende tijd. Vandaag een eerste begin.

Ik las zojuist dit bericht op www.nu.nl

Als wetenschapper doet mij dat goed natuurlijk. Maar veel mensen zullen denken:
"Is dit wel een goed idee? Moeten we ons in het PO niet op andere zaken concentreren, zoals de kinderen behoorlijk leren lezen, schrijven en rekenen, om maar eens wat te noemen. Dit soort initiatieven kosten lestijd. Die tijd moet ergens anders van af worden gehaald."

Ik heb al vele malen op basisscholen (veelal op verzoek van de school die 'iets' wilde doen met sterrenkunde omdat er zoveel behoefte was vanuit de kids) een uurtje/middagje/weekje, sterrenkunde gedaan, varierend van groep 3 tot groep 8.
De laatste keer was enkele weken geleden op de Prinses Magrietschool in Zoetermeer.
Het betrof een uurtje sterrenkunde aan groep 6 met als onderwerp: de planeten.
Korte(!) presentatie, filmpje, doe-opdrachtje op het schoolplein, etc.
En zoals zovaak waren er veel meer geinteresseerden dan alleen de meester en de kids van groep 6 zodat ik uiteindelijk groep 7 en 8 er ook bij kreeg.

Ik kan u allen verzekeren dat kinderen op de basisschool uitermate geinteresseerd zijn in de wetenschap. Dat komt omdat wetenschap wordt gevoed en geleid door VERWONDERING. Verwondering is, samen met repeteren, het belangrijkste aspect van elk leerproces. Repeteren is soms vervelend voor een kind, hoewel dat sterk afhangt van WAT ze 'moeten' repeteren. Repeteren voor hun sport of met hun muziekinstrument of met hun playstation doen ze graag! Maar woordjes of topografie of rijtjessommen repeteren is vaak minder leuk.
Aan de docent de uiterst moeilijke taak om die verwondering te koppelen aan het repeteren. Met een onderwerp als sterrenkunde is dat makkelijk(er) te doen, zeker in het primair onderwijs waar die prachtige kinderlijke verwondering nog zo volop aanwezig is.

Ook enkele weken terug was die verwondering op de Prinses Margrietschool weer aanwezig en werden er wel 1000 vragen gesteld. Veelal gooi ik de vragen terug de groep in en laat de kids zelf met antwoorden komen. En dan blijkt steeds weer dat deze kids uiteindelijk tot goede /slimme antwoorden komen die niet onderdoen voor antwoorden die de pubers in klas 2-6 van het voortgezet onderwijs geven (ik heb 10 jaar natuurkunde gegeven in het VO en heb heel veel aan sterrenkunde in het VO gedaan dus ik kan goed vergelijken).

Kortom: de verwondering is er volop, de wil om te leren is er en deze jonge kinderen kunnen veel meer begrijpen dan dat wij soms denken/doorhebben.
Ik zou dus een voorstander zijn van het zo vroeg mogelijk beginnen met wetenschap en techniek in het PO. Het helpt de kinderen om logisch te leren nadenken, verbanden te zien en te leggen, begripsvorming omtrent groot en klein, goede vragen te stellen, enzovoort.

Einstein zei ooit: "The most important thing is to never stop questioning".
De wetenschap helpt jonge kinderen te leren dat ze vooral vragen moeten stellen aan hun omgeving en de moeite moeten doen om iets op te zoeken als ze iets willen weten.
En dat brengt me op wat mij betreft het grootste probleem van het inbedden van wetenschap en techniek in het PO. Ik heb vaak gezien dat docenten in het PO vinden dat ze maar weinig afweten van bijv. de sterrenkunde. Gelukkig blijkt vaak dat de vader van Pietje uit groep 6 een amateur-astronoom is. Papa wordt vervolgens gebeld of hij op school wat wil laten zien/vertellen over de sterrenkunde (of als de school toevallig Richard de Jong kent wordt hij gebeld ;-) )
Dat is prima natuurlijk! Maar niet alle 7600 basisscholen in nederland hebben zo'n Pietje op school.
Ik had een half jaar terug een sollicitatiegesprek bij het NOVA. Ze zochten een voorlichter sterrenkunde voor het onderwijs.
Ik besprak deze kwestie met hen. Belangrijk is dat docenten in het PO niet bang moeten zijn om een onderwerp als sterrenkunde te behandelen, omdat ze denken er niet voldoende over te weten. Er is voldoende panklaar materiaal online beschikbaar maar belangrijker nog: op het terrein van de wetenschap worden de meeste vragen gesteld die wetenschappers zelf niet kunnen beantwoorden. Ik maakte een aantal maal per jaar mee dat een leerling mij een vraag stelde die ik niet kon beantwoorden.
Soms kun je dan het truucje toepassen om de vraag terug de groep in te gooien in de hoop dat de response jou ook naar het antwoord brengt, maar vaak zei ik gewoon dat dat een hele goede vraag was waarop ik zo snel niet het antwoord had. Ik noteerde de vraag en beloofde de leerling er in de volgende les op terug te komen. Ik kwam die belofte altijd na en besteedde dan veel zorg aan een goed en uitgebreid antwoord, netjes uitgeprint op papier en met onderaan altijd wat links naar meer info.

Dus geachte PO-docenten: schaam u niet om wat u eventueel niet weet over wetenschap en techniek ( u weet mbv uw gezond verstand al meer dan het grootste deel van uw kids), ga eens aan de slag met bijv. de sterrenkunde als u merkt dat er behoefte aan is, maak er een gezamenlijk leerproces van en geniet van het enthousiasme en de verwondering van de kids.

En als u, na het lezen van dit epos, nog steeds de sterrenkunde wilt outsourcen (misschien domweg omdat u geen tijd over hebt om 's avonds thuis zo'n onderwerp voor te bereiden)....: ik hou me aanbevolen om bij u op school dit onderwerp aan de orde te stellen. Van groep 3 t/m 8, van een uurtje tot een hele projectweek, van planeten tot de Hubble telescoop.... alles is mogelijk. Ik vraag scholen altijd aan te geven wat ze willen en stem vervolgens het programma geheel op die wensen af.
Reacties op mijn mening, interesse om eens te praten over sterrenkunde bij u op school?? Ik hoor graag van u!

-----------------------
3 januari 1943

Geachte Heer,

Ik bewonder u al een hele tijd. Ik en 12 jaar en zit in de eerste klas van de Eliot Junior High school. De meeste meisjes in mijn klas hebben helden waaraan ze fanmail schrijven. U en mijn oom, die bij de kustwacht werkt, zijn mijn helden.
Mijn wiskundecijfers zijn een beetje onder het gemiddelde. Ik heb er meer tijd voor nodig dan de meeste van mijn vrienden. Ik maak me wel eens ongerust (misschien wat te veel) maar ik denk dat het uiteindelijk wel allemaal op zijn pootjes terecht zal komen.
Oh, meneer, ik hoop echt dat u me schrijft. Mijn naam en adres ziet u onderaan.

Hoogachtend,

Barbara
Washington, D.C.

~~~~~~~~~

Beste Barbara,

Ik was erg blij met je aardige brief. Tot nu toe had ik nooit durven dromen dat ik een held was. Maar nu jij me tot held hebt verklaard, voel ik me er ook een.
Maak je maar niet druk over je problemen met wiskunde; ik kan je verzekeren dat de mijne nog veel groter zijn.
Hoogachtend,
Professor Albert Einstein
----------------------

(uit: Lieve professor Einstein. Albert Einsteins brieven aan en van kinderen.)

bijna geen Neil Armstrong meer....

2008-05-06T13:40:00.000-07:00

Vandaag 40 jaar geleden ( 6 mei 1968, ik was die dag precies 3 maanden oud) oefent Neil Armstong op luchtmachtbasis Ellington met de LLRV (ook wel de vliegende bedstede genoemd) het landen op de maan.
Het toestel stort echter neer en Neil weet zich met de schietstoel net op tijd te redden. Hij komt er van af met wat lichte verwondingen.

2 filmpjes van deze LLRV zie je hier:

Meer info over dit vliegende strijkijzer hier .

Als dit verkeerd was afgelopen, wie was dan de eerste man op de man geworden??
Het is goed dat het Neil is geworden want naar mijn weten was hij een echt ijskonijn. Denk aan het type 'Kimi Raikkonen'. Precies degene die je nodig hebt om onder alle omstandigheden kalm te blijven.

20 juli is een mooie datum om hier wat meer over te schrijven. Dus vandaag geen filmpjes derhalve van de maanlanding, de eerste stap etc. maar een speech van de inmiddels 77-jarige Neil:

Ik zal proberen om morgen een filmpje van de crash te plaatsen op youtube.
-------------------
7 mei:

Filmpje geplaatst! Het is een stukje uit de TV-serie: "From the earth to the moon" van Ron Howard, Michael Bostik en Tom Hanks. Zie hieronder.

4 en 5 mei, John McCormick en Al Shepard

2008-05-04T12:25:00.000-07:00

Ik ben zojuist terug uit Zevenhuizen alwaar ik met zowel vader als zoon (3 generaties dus) om 20.00 uur even stilstond bij het monument voor (onder andere) John McCormick. (Zie de website van de gelijknamige Zoetermeerse scoutinggroep en klik op 'de naam JMC' voor meer info over wie John McCormick was). Goed om te blijven stilstaan bij allen die gevallen zijn voor onze vrijheid en goed om te zien dat er jaarlijks veel kinderen op de been zijn tijdens de talloze herdenkingsbijeenkomsten op 4 mei.

Ik kijk alvast vooruit naar morgen. 5 mei is natuurlijk in de eerste plaats bevrijdingsdag. Op die (zater)dag in 1945 capituleerden de bevelhebbers van het 25e duitse leger in Hotel 'De wereld' in Wageningen. Eerst mondeling met een 'jawohl' en een dag later werd de capitulatie ondertekend.

Voor mij is 5 mei ook de dag van de eerste Amerikaan in de ruimte: Alan Shepard maakt op 5 mei 1961 een korte vlucht in een capsule genaamd:
'Freedom 7' (ook vanwege die naam onthou ik de datum wat makkelijker).

De vlucht duurt maar 15 min (het is niet meer dan een parabolische vlucht zoals die een kanonskogel beschrijft als deze schuin omhoog wordt weggeschoten) maar 'what a ride it is!'

In onderstaande filmpjes is de vlucht met ongeveer de helft ingekort.

Ten eerste de orginele beelden:

En de directe link hier .

Onderstaande remake heb ik er recent zelf opgezet:

(En de directe link hier).

Bekijk hoe prachtig de filmmakers het hebben nagemaakt! Iedere keer als ik het zie staat het kippenvel me op de armen. Dit stukje komt uit de TV serie: "from the earth to the moon" van Tom Hanks en Ron Howard. Ik kan iedereen aanraden om deze serie aan te schaffen (dat kan oa hier).

De hele serie is in hoge mate authentiek en geeft een prachtig beeld van de Amerikaanse ruimtevaart vanaf de spoetnik (4 oktober 1957) tot en met de Apollo 17 (19 december 1972).

Als laatste een foto van Al Shepard die genomen is op 25 maart 1963, de geboortedag van 2 van mijn andere helden: Jim Lovell ( Apollo 13) en mijn zoon Mark). Ze schelen exact 71 jaar....

Al Shepard stierf op 22 juli 1998.

Aanvulling 5 mei 2011: vandaag is het 50 jaar geleden. Nasa heeft ter gelegenheid van dit historisch feit een krater op Mars genoemd naar Alan Shepard. Klik hier
Ook brengt nasa speciale postzegels uit. Klik hier
En verder op de website van nasa een prachtige film van 9 min over Alan met commentaar van zijn dochters en collega's:

Pauli, Watson en Crick

2008-04-25T14:59:00.000-07:00

1 min voor 12... nog net 25 april...
Dus kort de mededeling dat exact 55 jaar geleden Watson en Crick hun artikel gepubliceerd zagen over de helixstructuur van DNA.

En ook dat op 25 april 1900 een zeer slimme en uiterst kritische Wolfgang Pauli werd geboren. Pauli werd bekend vanwege zijn Pauli-principe: 2 electronen van een atoom kunnen niet dezelfde kwantumtoestand hebben. Volgens mij ontving hij daarvoor in 1945 de Nobelprijs (ik check dat een dezer dagen nog even...)

Klinkt interessant maar... wat hebben simpele zielen zoals wij er aan in ons dagelijks leven en zijn deze ontdekkingen/postulaten wel van enige invloed geweest op het heden?

Ik kom daar snel op terug, ga nu te kooi. Hieronder snel meer...

---------------------------------------------

wiskunde niet in alle profielen verplichten

2008-04-24T13:43:00.000-07:00

Ik las zojuist dit bericht op de onderwijsnieuwsdienst.

Voor de verandering ben ik het eens met onze vertegenwoordigers:

Van Bijsterveldt gaat het bij studies als de PABO bovendien niet zo zeer om wiskunde, maar echt om rekenen. „En dat leren leerlingen in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. De kunst is om te zorgen dat ze dat aan het eind van hun middelbare school nog weten.”

Ik riep altijd tegen mijn lln dat de 3 belangrijkste vakken zijn:

1- lichamelijke opvoeding
Goed voor zelfvertrouwen, concentratie ( = evenredig met fysieke conditie) en gezondheid

2- Nederlands
1 foutje in je sollicitatiebrief en je kans op je ideale baan en dus een goede invulling van 5/7e deel van de rest van je leven is verkeken. Zorg dat je je goed kunt uitdrukken in woord en geschrift.

3- Rekenen
Dagelijks proberen mensen in de boze buitenwereld je te belazeren. Doordat ik kan rekenen heb ik de afgelopen 3 jaar EUR 2500 netto bespaard (klungels bij grote, stroperige instanties als ENECO en de gemeente maken fouten die altijd in je nadeel zijn...). Controleer alles ihkv 'trust but verify'. Dat heeft mij al veel geld bespaard.
En het is handig om snel te kunnen checken of je bestelling bij de snackbar klopt, of de parameters in je hypotheek voordat je tekent (meestal voor 30 jaar).
Beide situaties hebben me 2 tot 20.000 euro ellende bespaard.

De rest is bijzaak. Laat duidelijk zijn dat het handig is om te weten wie Picasso was en wat 'barok' is, wat antisemitisme en nazisme is (en wat het verschil is), wie Goethe of Marsman of Komrij was, waarom we zuinig moeten zijn met de natuur etc etc.

Maar rekenen is echt essentieel. De truuc is inderdaad om ervoor te zorgen dat ze onthouden wat ze op vroege leeftijd leren. Dat kan op een aantal manieren:

- leerarrangementen
- zorgen voor verwondering
- individueel leren
- ict inzetten als middel om te leren
- repeteren (oefenen, oefenen, oefenen) todat ze er helemaal gek van worden.

Voor alles geldt dat een goede docent het verschil maakt. Wie heeft niet die geschiedenisleraar gehad die zo boeiend kon vertellen??? Of die leraar die je zelf liet kiezen HOE je wilde leren, etc.

Het mooie is dat als ze met een bepaalde basis doorgaan, ze mbv die basisvaardigheden complexere zaken aankunnen, verbanden gaan zien, een parapluview krijgen en juist daardoor gemotiveerd raken, zo is mijn ervaring.

Maar die basisvaardigheden.... die stampte ik er soms(!) gewoon in met veel uitleg en uitgebreid repeteren.

ict kan echter een goed middel zijn om basisvaardigheden bij te brengen. Zo hanteerde ik een volledige web-based lesmethode via www.natuurkundeleraar.nl met korte stukjes tekst, vragen en verdiepingsvragen. Leuk achtergrondje, leuke cartoons erbij en de lln waren erg enthousiast (gave site meneer! veel leuker dan een boek).

Kijk eens op de website van de kennisrotonde voor een bibliotheek met ervaringen van scholen over de inzet van ict in het olp.

... en mocht je als docent geen tijd hebben voor leerarrangementen, web-based / digitaal materiaal ontwikkelen, etc. Schaam je niet om ouderwets met ze te repeteren.
Dat blijft toch een belangrijk item in het leerproces en zeg nu zelf: wij zijn er destijds toch ook groot mee geworden??

Als ik verschillende onderwijskundigen hoor roepen: "de kids zijn niet veranderd tov 30 jaar terug", dan denk ik: dan kan het ook geen kwaad om af en toe gewoon eens ouderwets klassikaal te werken en te repeteren. Alleen maar leertuinen, groepswerk, projecten gaat ze ook vervelen, zo heb ik geleerd (mees: kunt u het niet gewoon voor de klas uitleggen???).
De afwisseling is voor volwassenen belangrijk in het werk, maar ook voor kids in de klas. Afwisseling sluit ook aan bij het feit dat leerlingen op verschillende manieren het beste kunnen leren. Zo hou je het voor iedereen interessant.

De kwaliteit van het rekenen moet echter wel omhoog. Ik maak me zorgen als de juf van mijn zoon vertelt dat je 3 niet kunt delen door 4 of als een 5V leerling 1/2 niet kan delen door 3/4 terwijl daar binnen 2 seconden moet uitkomen dat dat 2/3 is.

(ik erger me trouwens ook vreselijk als ik iemand hoor zeggen: "mijn gewicht is 62 kilo".... wie kan me vertellen welke 2 afschuwelijke fouten hier worden gemaakt??? lees anders binnen enkele dagen hier het antwoord)

16 juni 2008: FOUT-1:
Gewicht is een kracht, dus de eenheid moet 'Newton zijn'. In dit geval moet je zeggen: 'mijn gewicht is iets minder dan 620 Newton'.
FOUT-2:
kilo betekent 'duizend'. Dan ben je dus 62 000 .....
De goede eenheid van massa is de kilogram.

Dus het beste kun je zeggen: "Mijn massa is 62 kilogram".

BASIS BASIS BASIS.
Essentieel bij leren fietsen, honkbal, gitaar spelen, rekenen etc.
Een klein deel van mijn filosofie hieromtrent vind je op mijn site .

Grappig is dat we, als we 20 jaar niet meer op een fiets hebben gereden, we erop stappen en gewoon wegrijden. Ook gooide/ving ik afgelopen week voor het eerst in 14 jaar weer een honkbal. Ging als vanzelf! (als ik zo onbescheiden mag zijn.)

En zo zou het ook met rekenen moeten zijn, ook al is dat (ook voor mij als ex-docent nat/wis) veel saaier dan sport en muziek.
Die vaardigheid kan de kids gewoon ellende besparen. Want alles draait om geld, helaas.

Ik moet nog even Einstein (opnieuw) aanhalen (zie mijn blog van 18-4-08):
Quote: "Kinderen: maak je geen zorgen over je problemen met de wiskunde. Ik kan je verzekeren dat de mijne veel groter zijn."

Maar het allerbelangrijkste is dat je met een goede basis dit verhaal (net zoals ik) prima kunt volgen:

Want wees eerlijk: wie is er belangrijker dan Aad.
Quote: "Als ze naar mij luisteren, komt alles goed":

Foto's verongelukt klasgenootje op internet

2008-04-22T04:58:00.000-07:00

BRON: www.nu.nl
Foto's verongelukt klasgenootje op internet
Uitgegeven: 22 april 2008 11:26

BRUSSEL - Een groepje Belgische pubers heeft foto's van een in het verkeer verongelukte klasgenoot op het internet gezet.

De foto's zijn gemaakt met een gsm toen de klas in het ziekenhuis afscheid kwam nemen van het dode lichaam van hun klasgenoot. De ouders zijn geschokt en woedend.

Het incident deed zich voor in het Vlaamse Turnhout, aldus de krant Gazet van Antwerpen dinsdag. De veertienjarige Paul Vanhoof was tijdens een fietstocht onder een tractor gekomen en ter plaatse overleden.

Mobiel

Zijn schoolklas mocht afscheid komen nemen in het ziekenhuis, waar de jongen lag opgebaard. Enkele kinderen namen vervolgens foto's met hun mobiele telefoon en zetten die later op internet. Op de foto's is ook te zien hoe andere kinderen foto's nemen van het dode lichaam van hun klasgenoot.
---

Een goed voorbeeld van waar mediawijsheid in de klas over zou moeten gaan.
Zoals ik al eerder blogde gaat het bij de kids van tegenwoordig niet om het gebruik van media maar om de wijsheid: hoe ga je bewust en kritisch om met die media in onze zo complexe wereld.

Ik kan me zo voorstellen dat een klasgenootje van Paul met alle goede gedachten en bedoelingen een foto maakt om diezelfde avond aan bijv. zijn ouders te laten zien. Er zijn gebeurtenissen genoeg te noemen waarbij dat geen probleem is.

De wijsheid zit 'em echter in het beseffen dat bij sommige gelegenheden je toestemming moet vragen om foto's en video's te schieten. Zeker als je de foto's niet alleen 's avonds aan je ouders wilt laten zien, maar ook nog eens op internet wilt plaatsen.
Voor mij als volwassene ligt dit voor de hand. Voor een kind niet.
Ze hebben onze hulp nodig bij het vergaren van deze wijsheid.

Hoewel er ook onder volwassenen aparte figuren bestaan:

Enfin, als volwassene zal ze wel weten wat ze doet.....
Hoewel, haar eerste reactie op de vraag "waarom doe je dit" is: "Ik weet het niet" ...evenals op de vraag: "heb je er nooit bij stilgestaan dat mensen alles kunnen doen met jouw foto's?"

Er is voor ouders en scholen genoeg te vinden over mediawijsheid .

Een prachtig product voor groep 6-8 van het basisonderwijs is (zoals ik al eerder blogde) het Diploma Veilig Internet (DVI).

Maar als je materiaal en ideeen zoekt voor het VO, kun je hier eens kijken.

Ik ben trouwens tzt benieuwd naar de reacties van mensen die de opleiding tot mediacoach hebben gevolgd. Al deze initatieven geven wel aan dat we het gelukkig belangrijk vinden om aandacht te besteden aan mediawijsheid.

Uiteraard wat filmpjes:

Ik kwam deze tegen op youtube en vond het best aardig:

Deel-2:

Volgens mij kunnen we onze kinderen prima de nodige mediawijsheid bijbrengen. Het gaat zoals gezegd namelijk niet om ict, internet of andere media, maar om de wijsheid.

Leerlingen geschorst na 1 april grap

2008-04-22T03:53:00.000-07:00

BRON: www.nu.nl , Uitgegeven: 22 april 2008 11:22

---
HELMOND - Twee vwo-leerlingen van het Dr. Knippenberg College in Helmond worden van school gestuurd omdat ze op 1 april een met laxeermiddel gevulde wafel aan een docente hebben gegeven. De lerares raakte door het eten van de wafel ziek.

Waarnemend rector Horsten heeft dinsdag een bericht daarover uit het Eindhovens Dagblad bevestigd. Twee andere leerlingen zijn vanwege het incident geschorst. Horsten spreekt van een volstrekt misplaatste 1 aprilgrap.

"We accepteren niet dat de gezondheid van het personeel in gevaar wordt gebracht", zegt Horsten in de krant. De rector wil verder geen woorden meer vuil maken aan de kwestie.

De docente heeft aangifte gedaan. De politie neemt de zaak serieus en stelt een onderzoek in, aldus een woordvoerster.
---

Tja, moet ik nog reageren?? We zijn het toch met elkaar eens dat dit .......

Laat ik in plaats daarvan in de rest van mijn atrikel de jeugd proberen te inspireren door een voorbeeld te geven van 1 april-grappen die ik vroeger uithaalde.

DE OMLEIDING
Nodig: Oranje regenjas, oranje helm. Roodwit gestreept lint, pilonnen.

Uitvoering: Zet 's avonds een doorgaande rijbaan geheel af. Zeg tegen weggebruikers dat er even verderop een glaswagen is omgevallen en dat de weg volkomen geblokkeerd is.

Kies een punt waar:
- automobilisten gemakkelijk een alternatieve route kunnen kiezen met een omweg van hoogstens 1 minuut.
- de weg vlak na de versperring in een bocht loopt of waar het zicht op andere wijze versperd wordt, zodat automobilisten niet kunnen controleren of je verhaal waar is.

Bedenk dat het blokkeren van het doorgaande verkeer zonder vergunning strafbaar is.
In mijn geval bleef het echter bij het keurig thuisbrengen door de politie, het inleveren van de benodigdheden en een wasbeurt van de oren door mijn vader.
Als kind van 16 kwam ik er dus goed mee weg, als volwassene kun je (ook op 1 april) als het tegenzit rekenen op een bekeuring.

Ik ken er nog vele die ik vroeger met succes heb uitgevoerd (mocht je interesse hebben...).

In de tijd van mijn vader waren er ook goede (waar hij zelf aan heeft meegedaan...):

- het beeld van Paaseiland dat aanspoelde op het strand van Zandvoort (1962)
- het inpakken van de TV met alufolie als afweer tegen de controledienst op zwartkijkers (1969)

Lees hier meer over deze grappen.

En op het web is inspiratie genoeg op te doen:
http://1april.startpagina.nl/

Ook hier staan leuke en minder leuke grappen tussen. Belangrijk is altijd om je te verplaatsen in degene(n) bij wie je de grap wilt uithalen. Zou jij het waarderen als iemand de grap bij jou zou uithalen??

The old ones are the best ones:

Deze zag ik (indirect) op de blog van Raoul Teeuwen:

... kan ook een leuke grap zijn (of bijvoorbeeld een opdracht in de bovenbouw van het VO.)

En onderaan foto's van van een eindexamengrap (stunt). De afdelingsleider vindt zijn (volledig werkend) kantoor terug op de gang, een leslokaal is geheel naar buiten verplaatst. En de concierge??? Hij deed vrijwillig mee. Ik ken hem persoonlijk en
ik kan je vertellen dat hij het prima vond allemaal.

WEES CREATIEF!!! Er is genoeg te verzinnen.

ode aan Toon

2008-04-22T02:00:00.000-07:00

"Te leven is een gunst,
te weten hoe een kunst."

Opnieuw een bijzondere dag vandaag want opnieuw is het een held van me die vandaag precies 8 jaar terug is overleden.

Toon Hermans was/kon veel: Clown, ouwe hoer, volkshumorist, schilder, dichter, zanger, cabaretier...
maar Toon Hermans is voor mij de beste entertainer ooit omdat hij als geen ander wist te vermaken op hele eenvoudige, zuivere wijze.
Zijn humor is tijdloos, zo concludeer ik als ik zijn shows weer bekijk.
Zijn acts en grappen zijn van bijzonder hoog niveau. Hoe meer ik ernaar kijk, hoe meer ik ontdek. Dat proces van ontdekken begon voor mij al op jonge leeftijd met een audio-taperecorder waarop mijn vader enkele onemanshows had opgenomen. Later kwamen daar de avonden bij voor de buis.

Er is genoeg informatie te vinden over Toon, in het bijzonder op zijn prachtige en vernieuwde website, beheerd door nabestaanden.

Als je rechts in dit venster bij mijn helden kijkt, staat er een link naar een fimpje. Dit is opgenomen tijdens het AVRO-muziekgala op 30-12-2006 genaamd: 'ode aan toon'. Mocht je een echte fan zijn, hou de zakdoek in de buurt...
Een ander stukje uit dit gala staat hier .

Aan fragmenten uit zijn onemanshows geen gebrek op youtube, maar als je de volledige collectie wilt hebben dan kan ik je deze aanraden.

Als laatste een unieke foto, genomen in Carre:

"Sterven doe je niet ineens
maar af en toe een beetje.
En alle beetjes die je stierf,
't is vreemd maar die vergeet je.
Het is je dikwijls zelfs ontgaan.
Je zegt ik ben wat moe.
Maar op 'n keer dan ben je aan
je allerlaatste beetje toe."

Sterfdag Albert Einstein

2008-04-17T23:59:00.000-07:00

Vandaag (18 april) is toch een beetje een aparte dag voor me omdat het vandaag exact 53 jaar geleden is dat een van mijn helden en een briljant wetenschapper overleed:
Albert Einstein.

Tijdens mijn opleiding van 88-93 kreeg ik vooral te maken met wat wetenschappers tot op heden hebben bedacht en op papier gezet (hoewel: de snarentheorie is niet gepasseerd tijdens de opleiding, noch dat zwarte gaten niet zwart zijn).

Pas na mijn opleiding, toen ik in de klas de routine kreeg en de lessen minder tijd en energie kostten, ben ik me gaan verdiepen in de wetenschappers zelf: wie waren ze, in welke tijd leefden ze, wat speelde er in die dagen, kenden ze elkaar, hoe maakten ze van elkaars inzichten gebruik, enzovoort.
Eigenlijk vind ik dat nog steeds even boeiend als de inhoudelijke materie zelf.

Er is genoeg over Einstein te vinden dus ik ga hier geen biografie neerzetten. Wat wel aardig is, is om wat voorschoolse beelden weg te nemen en wat interessante informatie te geven.

- Einstein was helemaal niet slecht op school (het Luitpold Gymnasium in Munchen). Hij had prima cijfers en heeft nooit een onvoldoende voor wiskunde gehaald.
Waar hij wel moeite mee had was de wijze van onderwijs. Quote: "Het ergste lijkt het mij wanneer een school voornamelijk met behulp van vrees, dwang en kunstmatige autoriteit werkt. Een dergelijke behandeling vernietigt het gezonde levensgevoel, de oprechtheid en het zelfvertrouwen van de scholier. Dat brengt onderworpen onderdanen voort."

- Einstein was niet de meest slimme wetenschapper. Hij was echter een intuitieve, creatieve out-of-the box denker die bestaande informatie koppelde en op zo'n bijzondere wijze gebruikte dat het m.i. een aantal van de meest briljante denkbeelden in de geschiedenis heeft opgeleverd, nog lang voordat deze denkbeelden bewezen konden worden. Voorbeelden zijn: de relativiteitstheorie, het foto-electrisch effect, de gedachte dat licht bestaat uit ruimtelijk aanwijsbare energiekwanta, het dualistisch karakter van straling en het zien van dualisme als 1 geheel, een kwantumtheorie van de soortelijke warmte, de kwantumstatistiek (hoewel onbewust geschapen), etc.

- Einstein was in 1e instantie geen theoreticus. Tijdens zijn opleiding aan het Polytechnikum in Zurich (1896-1900) was hij in het begin juist vaak in het lab te vinden.

- Einstein was geen groot wiskundige. Quote: "Kinderen: maak je geen zorgen over je problemen met de wiskunde. Ik kan je verzekeren dat de mijne veel groter zijn."

- Einstein heeft het nooit gehad over fotonen. Hij noemde ze 'energiekwanta'.
Quote: "50 jaar nadenken heeft mij niet dichter bij de vraag 'wat zijn lichtkwanta?' gebracht. Tegenwoordig denkt iedere schooier het antwoord te kennen."

- Einstein heeft nooit de Nobelprijs ontvangen voor de relativiteitstheorie. In november 1922 kreeg hij in Göteborg de nobelprijs (van 1921) voor het foto-electrisch effect (uiterst eenvoudig weergegeven door: E (max) = h·v- P) en zijn bijdrage aan de theoretische natuurkunde.

- Doorgaans was het zo dat wetenschappers in het lab ontdekkingen deden waaruit een theorie of wet ontstond (die sterker werd naarmate meer proefnemingen de wet bevestigden). Einstein begon doorgaans omgekeerd: hij formuleert een hypothese,denkt na over mogelijke gevolgen ervan en komt dan op een idee over hoe de hypothese in het lab getest (bewezen/ontkracht) zou kunnen worden.
Einstein bedacht het mechanisme van het foto-electrisch effect (pas in 1914 bewezen door Robert Millikan) en de relativiteitstheorie in een tijd dat deze gedachtenexperimenten nog niet bevestigd konden worden middels proefnemingen. Ook durfde hij bestaande fundamenten te ondermijnen: de electromagnetische theorie van Maxwell stond als een huis. Einstein roept begin 1900: "Een lichtstraal bestaat uit een eindig aantal energiekwanta die..."

Meer info? Ik kan je twee boeken aanraden:

Niks Relatief - Vincent Icke

Quanten en relativiteit - Silvio Bergia

Einstein in beeld:

Als laatste: iedereen kent wel de foto van Albert Einstein met de tong uit de mond en/of het haar dat naar alle kanten uitsteekt.
Ook deze is denk ik bekend:

Als dat slaat op creatief, veelzijdig, verwonderend, intuitief, dan is dat juist.
Dat Einstein een slimmerik was, is ook duidelijk.
Einstein was echter heel bedachtzaam van aard. En sociaal? Zeker richting zijn vrienden (Besso, Habicht) of mensen tegen wie hij opkeek (Lorentz).
Maar Einstein beschreef zichzelf in zijn nadagen als een eenling. In een brief (!) aan zijn vrouw Mileva schrijft hij in 1913: "Als je bij me wilt blijven, moet je zorgen dat je me niet lastig valt."

Enfin, als dit soort foto's en verwijzingen indirect bijdraagt aan de interesse voor Einstein en de wetenschap, vind ik dat best. Ik zie hem echter liever anders, zoals op de foto bovenaan deze pagina.

Vincent Icke op Thorbecke Voortgezet Onderwijs

2008-04-16T04:38:00.000-07:00

Gisteren was een van mijn helden: Vincent Icke, op bezoek bij mijn ex-studiegenoot en maatje Roeland die als docent natuurkunde werkzaam is op het Thorbecke VO in Rotterdam.

Hier zijn verslag:

15-4-2008: Vincent Icke geeft gastles op Thorbecke-lyceum

"Vincent Icke zat vanochtend al heel vroeg in de docentenkamer met zijn laptop, bezig met zijn presentatie. Hij heeft 2x 45 minuten een verhaal gehouden over Christiaan Huygens, die hij erg bewondert. Huygens is volgens Icke de grondlegger van de klassieke mechanica, en niet, zoals velen denken, Newton. Verder kwamen aan bod: de beginselen van de relativiteitstheorie, impulsbehoud, snelheid en versnelling, de F-ring van Saturnus en een stukje Kepler.

Er waren er een paar leerlingen bij die hem kenden van de TV en/of van een van zijn boeken. Ze waren erg enthousiast en
sommige leerlingen hebben in de pauze leerlingen van andere klassen geronseld om er ook bij te zijn.

Vincent Icke toont zich een aardige, vriendelijke en rustige man in de omgang, die de tijd neemt om vragen te beantwoorden. Bovendien is hij voor de klas een zeer bekwaam spreker en verteller. Mijn ervaring met sommige gastlessen door hoogleraren is dat veel leerlingen na 20 minuten de concentratie opgeven, maar ditmaal hingen ze 90 minuten aan zijn lippen."
--------------------

Dat klinkt goed en dat was het ook! Ik heb Vincent zelf ook wel eens mogen ontmoeten op de jaarlijkse Woudschotenconferentie (waarover ik al eerder blogde )

Het klopt inderdaad dat hij behalve een hoop kennis ook een goed verhaal heeft en het smeuiig kan brengen.

Ik heb wat links en info verzameld:

Enige interessante boeken van zijn hand:

- Niks relatief
- Christiaan Huygens in de onvoltooid verleden toekomende tijd

Zijn biografie vind je hier.

Zijn webstek hier

En (natuurlijk) een youtube:

Ik hoop zijn toestemming te krijgen voor het plaatsen van nog wat foto's en zijn presentatie van gisteren. Die zal ik dan evt later toevoegen.

Zwart gat in melkwegcentrum is niet altijd zo rustig

2008-04-15T14:08:00.000-07:00

BRON: astronieuws.nl (Eddy Echternach)

Sterrenkundigen hebben, met behulp van Amerikaanse, Japanse en Europese röntgensatellieten, vastgesteld dat het superzware zwarte gat in het centrum van ons Melkwegstelsel zich niet altijd zo rustig houdt als nu.
Dit zwarte gat, dat de aanduiding Sagittarius A* heeft, bevat enkele miljoenen zonsmassa's aan materie.
Maar anders dan soortgelijke zwarte gaten in andere sterrenstelsels is het maar een zwakke bron van straling. Die rust is echter maar schijn: niet zo heel lang geleden heeft er in het melkwegcentrum een grote uitbarsting plaatsgevonden, en het lijkt erop dat het zwarte gat alleen maar bezig is daarvan te herstellen.
Uit röntgenwaarnemingen die tussen 1994 en 2005 zijn verzameld, blijkt namelijk dat een grote gaswolk die zich op 300 lichtjaar van het melkwegcentrum bevindt aanzienlijke helderheidsfluctuaties vertoont.
De waarnemingen wijzen erop dat het zwarte gat en zijn omgeving nog maar drie eeuwen geleden een miljoen keer zo veel straling produceerden dan nu.
Volgens de onderzoekers is het denkbaar dat zich op dit moment weer nieuwe materie bij het zwarte gat ophoopt, en dat er op enig moment een nieuwe grote uitbarsting optreedt.
--

--

Startpagina ict-coordinator

2008-04-15T13:47:00.001-07:00

De Internetwijzer voor de ict-coördinator is een complete start-pagina voor de ict-coordinator in het onderwijs met vele verwijzingen naar handige tools, video, lesideeën, filtering en bescherming, digitaal pesten, enzovoort.

Bron: onderwijsnieuwsdienst

Naamgever van het zwarte gat overleden

2008-04-15T10:48:00.000-07:00

Naamgever van het zwarte gat overleden

NEW YORK - De 'vader' van het zwarte gat, de Amerikaanse natuurkundige John Archibald Wheeler, is overleden. De gerenommeerde wetenschapper gaf in 1967 de naam zwart gat aan een hemellichaam met zo veel zwaartekracht dat zelfs licht er niet aan ontsnapt.

Wheeler, die op 96-jarige leeftijd stierf aan de gevolgen van een longontsteking, werkte nog samen met Albert Einstein en Niels Bohr.

Hij had een grote invloed op de ontwikkeling van de algemene relativiteitstheorie. In 1939 ontdekte hij samen met Bohr een model om de kernsplitsing te verklaren.

(c) ANP

2008-04-09T14:18:00.000-07:00

Zojuist las ik op hyves een bericht van mijn oud-collega Simon Trommel.

Ik herken de zaken die hij beschrijft. Ik zou er uren over kunnen bloggen. Het lijkt me beter als anderen reageren op zijn verhaal.

Ik wil iedereen wijzen op de vpro thema-avond: "voor de klas" uit 2005.
Ik vond het eveneens zeer herkenbaar en indrukwekkend. De 3 uur durende TV-documentaire staat geheel online. Klik hier om naar de pagina te gaan alwaar je de TV-uitzending kunt bekijken. Na ongeveer een uur kom je er achter wat er aan de hand is met de docenten waar je de eerste 60 min naar hebt zitten te kijken. Ze hebben allemaal iets gemeen...... ben je docent?? Ga er dan echt even voor zitten...

de 3 sneetjes

2008-04-09T13:30:00.000-07:00

Zojuist las ik dit bericht op de website van alom gerespecteerd wetenschapsjournalist Govert Schilling. Het betreft een computersimulatie van het 'botsen' (wat mij betreft geen juist woord maar hoe moet je het dan noemen... samengaan??) van 3 zwarte gaten.

Ik vind 1 zwart gat al verontrustend maar als ze samenkomen... wat voor ellende staat ons dan te wachten.

Dat dit gebeurt is echter een feit. Als sterrenstelsels 'botsen' zullen de zwarte gaten die de kern vormen elkaar wel weten te vinden (ik blijf toepasselijke synomiemen zoeken voor 'botsen').

De titel deed me echter denken aan een verhaal van mijn vader. Hij vertelde me dat hij in dienst met zijn maten regelmatig een restaurantje in de buurt bezocht waar je heerlijke pannenkoeken kon eten. Het restaurant werd gerund door een vader met 3 leuke dochters. De soldaten gaven het restaurant de bijnaam: "de 3 sneetjes".

Ik schaam me niet voor het leggen van deze verbinding tussen pure wetenschap en menselijke zonden.

Wetenschappers zijn net gewone mensen, ze gokken (lees hier) en vooraanstaand wetenschapper Stephen Hawking beschrijft in zijn boek hoe hij het wel/niet bestaan van zwarte gaten schaamteloos misbruikt voor een weddenschap met als doel het verkrijgen van een gratis jaarabbonnement op Penthouse.

Aantal digitale schoolborden in één jaar verviervoudigd

2008-04-09T12:34:00.000-07:00

Geen recent nieuws (25 maart is alweer 2 weken terug) maar wel interessant nieuws op de site van Kennisnet over de groei van het aantal digiborden in het onderwijs .

Er staat een doorlink naar het rapport maar als je snel een beeld wilt hebben,
hier het factsheet.

Er staan vooral percentages. Hier wat getallen zodat de percentages meer betekenis krijgen:

PO: ong 7600 scholen, ong 8000 vestigingen
VO: ong 664 scholen, ong 1500 vestigingen

(dit soort getallen zijn eenvoudig opvraagbaar via de website van het CBS)

Even alleen naar het PO kijkend: 7600 scholen, 48% daarvan is 3648 x 2,5 borden per school is 9100 borden die er nu kennelijk al hangen.

8 lokalen gemiddeld per gebouw (?is dat reeel?) dus er kunnen 8000 x 8 = 64000 borden worden opgehangen.

Markt genoeg voor de leveranciers!

Bedenk dat de getallen obv steekproef tot stand zijn gekomen en dus een grote foutenmagre bevatten. In het totaal zijn ongeveer 1900 mensen bevraagd. Zie voor meer details het onderzoeksrapport

Enig idee hoeveel mensen er op de scholen werkzaam zijn? Ook die info via het CBR.

Hier wat cijfers:

PO:
- aantal leerlingen: 1.600.000
- aantal docenten: 185.000 (40K is man)

VO:
- aantal leerlingen: 950.000
- aantal docenten: 169.000 (88K is man)

Als laatste: ik heb nooit met een digibord voor de klas gewerkt.
Als docent natuurkunde vond ik het heerlijk om een 'mooi bord' te maken, gestructureerd volgeschreven met prachtige vraagstukken.

Ik hou van vernieuwingen maar als ik dit artikel uit het NRC lees dan herken ik helemaal de sfeer die wordt geschetst.

Mijn gekeurd/subjectief oordeel als wetenschapper:

leve het digibord!!!!.... behalve bij natuurkunde ;-)

Zonder gekheid: ik denk dat er wel 88 manieren zijn om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Sommige zijn niet reeel / haalbaar, andere maatregelen helpen wel. Ik denk dat de inzet van digiborden in het onderwijs / onderwijsleerproces een bijdrage kan leveren aan die kwaliteitsverbetering. Maar de kern blijft voor mij altijd: "Goed onderwijs begint bij de docent."

Didactisch gebruik van interactive schoolborden

2008-04-09T10:35:00.000-07:00

Ik zag zojuist op de site van de onderwijsnieuwsdienst een link naar een cursus over didactisch gebruik van digiborden.

Ik weet dat de meeste leveranciers van digiborden zelf cursussen aanbieden waarbij behalve de knoppen en handigheden ook de 'kunst van het onderwijzen' (kortweg didactiek genoemd) met het digibord aan de orde komt.

Ik weet ook dat vaardige ervaren docenten binnen een onderwijsgroep zelf intern cursussen geven aan collega's die met een digibord beginnen.

Dit was echter de eerste commerciele cursus die ik tegenkwam van een onderwijsinstelling, die een algemeen (bordoverstijgend) karakter heeft en ingaat op de didactiek van het bord.

Ik laat me graag informeren of:

- er nog meer onderwijsinstellingen of commerciele partijen zijn die het onderwijs ondersteunen dmv het geven van digibordcursussen, anders dan de leveranciers
- deze cursus voor cursisten heeft opgeleverd wat ze ervan verwacht hadden (dat hoor ik graag na 4 juni aanstaande).

Een snelle zoektocht leverde op:
1- easyteach
2- QLict

Van 1 zeg ik: daar zal het accent waarschijnlijk liggen op de easytech-bordonafhankelijke software en de inzet van die software.

Van 2 zeg ik: ziet er interessant uit. Het bedrijf voldoet ook aan de kwaliteitsregeling ict bedrijf voor het onderwijs, een initiatief van Ictopschool (thans Kennisnet).

Ik ben benieuwd naar meer cursustips als het gaat om de didactiek van het digibord!

16 juni 2008: ik zag zojuist een bericht van Wim Karreman op de scholenlijst , waarin hij zegt dat op de website van bic-ta ook een scholingsaanbod staat.

Hier een filmpje van een enthousiaste maar zeker ook kundige pionier dat m.i. aansluit bij het onderwerp.

Ik kwam deze leerkracht gisteren tegen op het 6e didactiek en ict congres in Ede.

Ik sprak daar ook kort met een collega-wetenschapper die werkt op de UVA. Het viel hem op dat de verhouding deelnemers / commerciele partijen niet in balans was (relatief weinig deelnemers van scholen).

Op zich een gemiste kans want er was weer genoeg te leren. Maar als ik zie dat deelnemers meer dan EUR 200,- moeten neertellen voor een dagje, kan ik me er wel wat bij voorstellen. Er is op school wel een nascholingsbudget maar ik vraag me toch af of de centen dan voor een drempel zorgen. Of is het tijdgebrek? Onwetendheid? Ook reacties hieromtrent zijn welkom.

groet,

Richard

rechtszaak om zwarte gaten

2008-03-31T23:58:00.000-07:00

Mijn oud-collega Raoul Teeuwen wees me op dit artikel.

In het kort: enkele wetenschappers zijn bezorgd over het feit dat de LHC ingezet gaat worden om een minescuul zwart gat te maken. Ze vrezen dat er een kettingreactie ontstaat waardoor de Aarde opgeslokt zal worden.

Mijn bescheiden mening:
- ze zoeken aandacht (dan zijn het geen echte wetenschappers) e/o sensatie
- het zijn inderdaad doemdenkers of het zijn: 'scientists gone bad'

Ik heb de kennis niet paraat (zal dus even moeten googlen) maar een zwart gat kan maximaal 3 eigenschappen hebben:

- massa
- electrische lading
- draaiing

Waarbij de eerste grootheid het belangrijkste is. De 'omvang' van een zwart gat wordt bepaald door zijn (haar? ;-) ) massa: hoe groter de massa, hoe 'groter' de waarnemingshorizon van het zwarte gat.

In de meeste gevallen gaat men uit van een zwart gat dat alleen massa heeft, een zgn Schwartzschild zwart gat.

Het zwarte gat dat men wil maken met de LHC is dermate klein qua massa en zal dermate kort bestaan (miljardsten van seconden?) dat de mensheid niet bang hoeft te zijn voor desastreuze gevolgen.

Filmpjes:

Nederlands
(voor bovenbouw-docenten natuurkunde een bekend filmpje uit de reeks: klassieke mechanica, waarvan veel via youtube beschikbaar is!):

Engels:

Animaties hier.

Wat mij betreft geen paniek... op korte termijn hebben we andere zorgen, zoals ik al eerder blogde.

1e Lions Congres Lero's exact Zwolle

2008-03-28T10:49:00.000-07:00

Vandaag was ik als spreker aanwezig op het 1e Lions congres op de Hogeschool Windesheim in Zwolle. Georganiseerd voor en door studenten nat/schei.

Doel: kennismaken met studiegenoten uit het hele land. Kennis/ervaring uitwisselen over lesaanpak, portfolio, competenties en assessments, enzovoort.

Ik gaf een presentatie over digiborden in het onderwijs. Mocht je die willen bekijken, hij staat hier.

Dat dit soort bovenschoolse bijeenkomsten meerwaarde hebben lijkt me duidelijk: netwerken, leren van elkaar, bagage opdoen tijdens workshops, etc.
En zeker wat de exacte vakken wis/nat/schei betreft is het zeer verstandig dat zowel docenten als studenten van lero's de samenwerking zoeken. Vergeet niet dat de komende paar jaar 13.500 docenten het VO verlaten, waarvan zo'n 4.500 een exact vak geven. Samenwerking leidt tot deskundigheidsbevordering en enthousiasme. En dat is (samen met nog een pakket andere maatregelen) nodig om ervoor te zorgen dat meer scholieren voor een technische vervolgopleiding kiezen. Multinationals als Shell (zie bericht van 19-1-05) en Philips zitten te springen om dit soort mensen.

PO
Het belangrijkste vind ik dat Ict op school (thans geintegreerd in Stichting Kennisnet) in het PO reeds bewezen heeft dat 'Samen Deskundiger' werkt! (Lees hier meer.)
Het kookboek 'Samen Deskundiger' blikt terug op het eerste jaar van dit traject.

In de afgelopen 3 jaar zijn er in het PO zo'n 280 samenwerkingsverbanden ontstaan of versterkt. Hier kun je zien waar ze zich bevinden.

VO
In het VO is in september 2006 het ambassadeursprogramma gestart.
Ook dat is een succes gebleken. Er zijn op dit moment zo'n 225 ambassadeurs aangesteld die een aantal maal per jaar bijeenkomen, samenwerken, leren van elkaar en hun opgedane (ict-)kennis en vaardigheden actief de school in brengen.

PABO
In het jaar 2006-2007 zijn de Fontys Pabo Eindhoven, Hogeschool Domstad en de Pabo Thomas More het project 'Samen Deskundiger met de Pabo' samen met een aantal scholen gestart. Dit project op het gebied van deskundigheidsbevordering is in het schooljaar 2007-2008 opgeschaald. De drie startende pabo’s zijn de coördinatiepunten geworden.
Lees hier meer over 'Samen Deskundiger met de Pabo' e/o bekijk dit document.

Of beluister hier een interview met Elleke Verwaijen van het expertisecentrum ict van de hogeschool Domstad Utrecht over haar ervaringen met het traject samen deskundiger.

LERO
Op de lerarenopleiding moet de basis worden gelegd voor het didactisch gebruik van ict in het onderwijs. Om hieraan een bijdrage te leveren, is Kennisnet in opdracht van het Ministerie van OCW een pilot gestart om de ict-deskundigheid bij lerarenopleidingen te bevorderen. Lees hier meer over samen deskundiger met de lero.

Google eens op samen deskundiger!

Een belangrijk item is dus wat mij betreft: samenwerking, leren van elkaar en zo samen deskundiger worden.

Bovenstaande opsomming van activiteiten zijn natuurlijk ict-gerelateerd, maar de aanpak middels 'samen deskundiger' is wat mij betreft ook algemeen bruikbaar / van toepassing.

Ik moedig de organisatoren van het Lions-Congres dan ook aan om hier een jaarlijks terugkomende bijeenkomst van te maken en te kijken hoe e.e.a. nog verbeterd kan worden.

Studenten die workshops geven en ook volgen is natuurlijk een goede aanpak. Stel de dag verplicht voor alle (1e en 2e jrs?) nat/schei studenten van alle lero's. Beloon ze met een keuzepunt. Laat ze verslag doen van de workshop die ze volgen en verzamel de verslagen. Publiceer ze schooloverstijgend op het web zodat een mooie bibliotheek ontstaat. Moedig dus ook studenten aan om zelf workshops te geven. Ook studenten kunen schooloverstijgend van elkaar leren.
Nodig ook sprekers uit van naam op gebied van onderwijs, wetenschap en ict.

Met een goed verhaal en een goed plan kan er vast nog ergens subsidie worden verkregen ook!

Overigens is de jaarlijks terugkerende Woudschoten-conferentie in Noorwijkerhout ook de moeite waard voor studenten natuurkunde.
Behalve een uitstekende organisatie en steeds weer boeiende workshops heb ik ook het genoegen gehad om aldaar mensen als Vincent Icke , Govert Schilling en Michiel van den Broeke te mogen ontmoeten.

“Coming together is a beginning. Keeping together is progress. Working together is success.”
(Henry Ford)

Samen deskundiger werkt!

Teleblik ook in schooljaar 2008/2009 gratis

2008-03-26T13:57:00.000-07:00

Zojuist een goed bericht op de site van de onderwijsnieuwdienst:

Teleblik ook in schooljaar 2008/2009 gratis!

Met een docentenpet op ben ik het eens met André dat dit goed nieuws is: gratis filmpjes voor de scholen, gratis boeken voor de scholen, elke school geheel over open source, etc. Gratis (of anders 'voor weinig') goed onderwijs geven! Dat wil toch iedereen??

Echter, ik leer mijn kinderen dat niets in het leven gratis is en dat je in principe nooit iets voor niets krijgt.

Achter de lesmethoden die educatieve uitgeverijen ontwikkelen zit heel veel research, denk- en kneedwerk. Je betaalt voor de kwaliteit van het eindproduct maar vooral voor de grote investering die gedaan is om tot dat eindproduct te komen.

Het faciliteren van de mogelijkheid om filmpjes via teleblik te bekijken kost geld. Dat geldt moet linksom of rechtsom ergens vandaan komen. Uiteindelijk betaalt de school altijd, direct of indirect.

Wat dat betreft vind ik het helemaal niet raar dat scholen gewoon betalen voor dit soort diensten.

In deze situatie kan het over enkele jaren opeens erg veel pijn doen als teleblik meldt: het wordt nu toch echt betalen. Scholen maken dan al enkele jaren gebruik van de dienst die is ingebed in het onderwijsleerproces. Scholen zijn zo afhankelijk van deze partij geworden. Een slimme truc die al veel is toegepast is om in zo'n situatie dus de boel op slot te gooien en soms bedragen te vragen (die soms buiten proporties zijn) met als m.i. valide argument dat de gemaakte kosten/investeringen nu toch eens moeten worden terugverdiend.

Mijn advies: zorg ervoor dat je als school niet in een positie komt waarin je afhankelijk bent van een commerciele partij. Zij moeten zich gelukkig prijzen dat ze zaken met je mogen doen, niet andersom.

In dat licht bezien is ook de keuze / het gebruik van open standaarden voor scholen erg belangrijk (eigenlijk een 'must') als men naar de toekomst kijkt.

But that's another story, ik kom er nog wel eens op terug.

Leren op afstand

2008-03-26T13:24:00.001-07:00

Ik las zojuist dit bericht over een voorbeeld van leren op afstand.
Prachtig natuurlijk. Een concreet voorbeeld van hoe de inzet van ict een meerwaarde heeft voor het onderwijs. En voor een schoolleider bruikbaar:

- hij/zij ziet direct en concreet resultaat van de inzet van ict. Het geld wordt goed besteed.
- hij/zij zal dit gebruiken in reclame naar buiten: onze school heeft......

En voor het kind is het ook prachtig. Het kind staat uiteindelijk altijd centraal, onafhankelijk van visie en ict gebruik. In dit geval krijgt het zieke kind zo toch de kans om te leren.

Win-win situatie dus. Dit vraagstuk kwam oorspronkelijk binnen via de kennisrotonde van ict op school met dit dus als resultaat.

Marieke van Osch van de Kennisrotonde geeft een intro:

Thom Thobe van de kennisrotonde vertelt verder:

Klinkt goed nietwaar?? En dat was het ook. De kennisrotonde is een heel succesvol project geweest maar de kennisrotonde is helaas afgesloten per 31-12-2007.
Een project heeft een einde, de gelden waren op.

De kennis blijft echter bestaan. Kijk eens op www.kennisrotonde.nl

Meer voorbeelden van (andere manieren van) leren op afstand? Eenvoudig te vinden! Be inspired!

uitwisselen content digiborden

2008-03-26T06:32:00.000-07:00

Zojuist las ik dit bericht op de site van de onderwijsnieuwsdienst.

Goed om te lezen dat content gemaakt in bordsoftware van Smart en Activ (de 2 marktleiders) nu onderling uitwisselbaar is.

Ik ben benieuwd naar reacties uit het veld: worden lessen goed geconverteerd zodanig dat de functionaliteit/werkzaamheid van de content behouden blijft?

Lastig om mensen te vinden die dit even in de onderwijssituatie gaan uitproberen want ik vermoed dat er niet zoveel scholen zijn waar men Active EN Smartboards heeft hangen. Ik heb zojuist wel een lijntje uitgezet richting 2 docenten/bordgoeroe's met de vraag om te reageren op dit bericht.

Wellicht binnenkort een vervolg. Reacties welkom.

laptop in de klas

2008-03-24T13:57:00.000-07:00

Ik las zojuist dit bericht.

Weer een school met laptops. Als je even zoekt op het web vind je meerdere scholen die dit doen.

Ik vraag me af of dit een potentiele nieuwe 'markt' is voor criminelen :

Je googled als crimineel even, vindt een school in de buurt waarvan de kids een laptop hebben, gaat een straat verder posten totdat er een eenzame leerling langskomt op weg naar huis. Grote kans dat hij/zij in de rugzak, fietstas of onder de arm een laptop heeft.
Mes uit de zak, even dreigen en hebbes!

(Dieven komen er al de school voor binnen, dus waarom niet op de route school -- huis??)

Ik ben benieuwd hoe scholen dit willen voorkomen.
- Alle laptops oranje verven, net als de beamers?
- productnummer noteren?? Graveren net als een fiets?

En voor de leerlingen geldt: sla al het werk op op het intranet, in de ELO of ergens op het web (bijv. skydrive.live.com 5 GB vrije ruimte!). Maar dat is de minste zorg.
Want wat als het kind in eerste instantie weigert de laptop af te geven??

Hier gaat het om een mobieltje en loopt het goed af:

Maar het kan ook misgaan.

De verantwoordelijkheid van de school houdt (volgens mij) op als de kinderen 's middags het plein verlaten op weg naar huis. Maar wat nu als blijkt dat vanwege het 'laptopbeleid' van een school de kinderen meer dan eens op weg naar huis beroofd worden van hun laptop??

Wat de verzekering betreft, hier wat info op de blog van Andre Manssen (2e keer reclame voor zijn blog vandaag).

Kennisnet heeft ook een artikel over verzekeren van ict-middelen.

Ik ben benieuwd naar reacties en tips van scholen!! Wat hebben ze gedaan om rekening te houden met potentiele overvallen van hun leerlingen??

ict competenties docenten

2008-03-24T13:18:00.000-07:00

Andre Manssen is sinds 1969 (ik was 1 jaar!) fulltime werkzaam als leerkracht in het basisonderwijs, waarvan 20 jaar als directeur.
In die periode is hij oa intensief bezig geweest met de implementatie van ICT op school. Ook in zijn huidige functie als docent houdt hij zich bezig met ICT, met name het gebruik van computers in de klas.
In zijn vrije tijd houdt hij o.m. een weblog bij.
Vandaag blogt hij over ict-competenties van docenten.

Ik kan het verhaal beamen. Toen ik na 5 jaar in de ict te hebben gewerkt (oa als docent Windows, internet, MsOffice) terugkeerde in het onderwijs zag ik hoe slecht het gesteld is met de ict-competenties van docenten. Begrijpelijk want:

- de meeste zijn aardig op leeftijd. De komende jaren gaan er flink wat met pensioen.
(Lees het artikel in de Volkskrant van exact 1 jaar terug). De oudere docenten zijn gewoon minder vaardig/competent op ict-gebied! Ik kan me herinneren tussen 2001 en 2006 vele malen met oudere docenten achter de PC te hebben gezeten om hen eenvoudige handelingen uit te leggen zoals: Hoe open ik mijn mailbox, hoe verstuur ik een mail + attach, etc.

- het primaire proces is onderwijs. ict is bijzaak. In het bedrijfsleven MOET je op cursus van je baas. Er wordt tijd voor ingeruimd. In het onderwijs staan de docenten vooral veel voor de klas. Als om 15.30 de (laatste) bel gaat is de pijp leeg. De bank thuis is dan veel aantrekkelijker dan weer plaatsnemen in de schoolbank, nu voor eigen onderwijs.

Er gloort hoop want al die (met alle respect voor hun onderwijservaring!) oude rotten gaan vervangen worden door jonge docenten die vanaf jonge leeftijd omgaan met de PC.
Andre geeft een aantal links naar tools/info om ict-competenties meetbaar te maken.
Een mooie link is een link naar de Pabotool voor studenten van Kennisnet. (Niet in de laatste plaats omdat deze ontwikkeld is door een directe collega van me ;-) )

Andre bedoelt dat de pabotool door Kennisnet ontworpen is voor PABO-studenten.
In de INdruk VO van voorjaar 2008 kun je op blz 13 een reactie lezen van een studente op de pabo-tool.

bordboeken interactief??

2008-03-23T05:55:00.000-07:00

Ik kwam zojuist dit bericht tegen op de site van de onderwijsnieuwsdienst.

"Een bordboek is een digitale versie van een schoolboek dat je via een projector op een (interactief) bord projecteert en waarmee je je leerlingen op een eigentijdse manier uitdaagt en stimuleert. Het is een tekstboek, werkboek, verbeterboek, internetboek… en het kenmerkt zich door gebruiksvriendelijkheid en efficiëntie. Het bordboek bevat ook meer informatie dan zijn gedrukte tegenhanger. Met het bordboek kan u moeiteloos doorklikken naar allerhande interactieve (multi-)media en naar het internet"

... 'je' en 'u' worden door elkaar gebruikt, en dat gaat vrolijk door op de doorlink waarop onderaan de volgende tekst staat: "mogelijkheid tot interactief lesgeven in combinatie met een digitaal schoolbord."

Hmm, allereerst het woord "mogelijkheid". Dat is m.i. behoudend bedoeld en dat is slim. Want wat is nu interactief lesgeven met een digibord precies??
Ik ben er nog niet uit. Wat ik wel weet is dat het materiaal meer moet zijn dan alleen het tonen van een pagina van een boek op een digibord met de mogelijkheid om:

- te zoomen van 50% naar 100& en weer terug.
- door te klikken naar een filmpje over het onderwerp.

Bij de 2 bordboeken die ik heb bekeken waren dat echter alle mogelijkheden.

Ik ben zelf ook nog zoekende: gaan we op zoek naar een definitie van goed lesmateriaal voor een digibord of laten we het aan de creativiteit van de docent over om goed om te gaan met de materialen en media waarover hij de beschikking heeft (dank Jan)?? Goed onderwijs begint tenslotte bij de docent.

Educatieve uitgeverijen en het onderwijs staan nog aan het begin van een nieuwe periode van onderwijs met digitaal leermateriaal.

Kennisnet hielp hen een beetje op weg met de handreiking kwaliteit digitaal leermateriaal.

Openoffice 3.0 komt eraan

2008-03-23T05:18:00.000-07:00

Het ziet er naar uit dat Microsoft voor het eerst in tien jaar weer eens serieuze concurrentie kan verwachten voor haar Office-pakket.

OpenOffice.org, dat wordt gefinancierd door Sun, is nooit echt een serieuze concurrent geweest voor Office van Microsoft. Het pakket wordt vooral gebruikt door liefhebbers van open-source en door mensen die de flinke aanschafsom voor Office niet willen/kunnen betalen.

Hiermee is het pakket altijd een handig alternatief geweest voor Microsoft's Office, maar nooit een concurrent. Hoewel versie 3 van het pakket hier wellicht verandering in kan brengen, blijft Microsoft waar het aankomt op e-mailintegratie op eenzame hoogte. Want ook OpenOffice.org 3 zal namelijk niet beschikken over een emailprogramma à la Outlook.

Meer informatie op http://webwereld.nl/ref/rss/50411

En youtube even op "open office" voor wat info en tutorials.

Voor het onderwijs is dit pakket een goed en gratis alternatief voor MsOffice. Maar ook daar barst het van de ex-digibeten die eindelijk een beetje doorhebben hoe ze mbv MsOffice een briefje moeten typen en hun mail moeten lezen en beantwoorden (geloof me, dat komt nog vaak voor!). Die mensen krijg je niet snel van MsOffice naar openoffice. De techniek/software en functionaliteit is vast okay, de sociale impementatie is heel lastig. Mijn mening (op persoonlijke titel!) is dat de keuze voor MsOffice of alternatieven als openoffice aan de scholen zelf moet blijven, zonder dat ze zich daarover hoeven te verantwoorden richting OC&W of EZ. Gelukkig hebben ze die vrijheid nog.

Wat open standaarden betreft is dit verhaal anders (hoewel beide termen wel eens samen worden genomen).

Een verhaal ( + ppt-presentatie) over het nut vanopen standaarden voor het onderwijs vind je hier.

Als laatste: in 1997 begon ik met geven van MsOffice-trainingen aan bedrijven.
Ik ken de programma's door en door, heb wel eens open office gebruikt maar strandde omdat ik gecompliceerde zaken toch snel wilde uitvoeren. Ik had geen zin/tijd om uit te zoeken waar de betreffende functie in het betreffende openoffice-onderdeel zat.
En als er zich een probleem voordeed (gecompliceerde opmaak, velden, invulformuleren, etc.) wist ik meteen hoe dit op te lossen (en was ik in openoffice lang bezig met zoeken of kreeg ik het gewoon niet opgelost).

Slimme rakker, die Bill Gates.

Leerkracht thuis na bedreiging

2008-03-23T04:12:00.000-07:00

Leerkracht thuis na bedreiging

Vandaag dit bericht op de onderwijsnieuwsdienst.

Het blijft steeds weer schrikken, ook al kan ik je vertellen dat het vaker voorkomt.
Ik heb zelf ook wel eens gehad dat ik als docent dacht: "Nu staat pa op en trekt hij me over de tafel heen...". Of dat ik dacht: "die heeft minstens een volle fles jajem gedronken...". Een collega van me is ook eens fysiek bedreigd door een ouder. Maanden thuis gezeten. Het maakt echt indruk als zoiets je overkomt.

Tijdens een huiswerkklas op een school in Rijswijk (ZH) ook een leerling gehad die niet wilde werken terwijl ik zei dat dat toch echt nodig was. Voor ik het wist stond hij voor me (13 jaar, zijn kruin ter hoogte van mijn borstbeen) met een mes en dreigde me neer te steken. Het liep goed af omdat ik kalm bleef, het jochie recht in zijn ogen keek en zei dat zijn problemen pas echt groot zouden worden als hij het mes niet meteen aan mij gaf en zich meteen zou melden bij de schoolleiding.
Ik leef nog.

Voorbeelden te over, zoek maar eens op 'leraar' op youtube en je vindt filmpjes als deze:

Maar ook het omgekeerde komt voor:

Ik vermoed ergens in India(? ).

Waar is toch de tijd gebleven dat de dominee, de veldwachter en de leraar de mensen waren voor wie de gemeenschap respect had. Vroeger was alles beter, toch?
Wie de oplossing heeft mag het zeggen...

Als laatste het kind aan het woord:

Gammaflitsen

2008-03-20T14:04:00.000-07:00

Eergisteren schreef ik dat we voor wat betreft de invloed van ons zonnestelsel en ons melkwegstelsel nog wel even hebben voordat de grond hier te heet onder de voeten wordt: 5 miljard jaar voordat onze zon is getransformeerd in een witte dwerg en 7 miljard jaar totdat we 'botsen' ( = eigenlijk in elkaar overgaan) met het 'nabije' Andromedastelsel
(zie
dit plaatje voor een 'botsing' van 2 andere stelsels).

Natuurlijk zijn er op astronomisch gebied ander gevaren die zich op kortere termijn kunnen aandien, zoals inslagen van meteoren )op dat moment meteorieten genoemd).

Maar wist je dat gammaflitsen ons ook bedreigen? Wat? Gammaflitsen??

Lees hier wat het is.
Lees hier over een gammaflits die vroeger de Aarde heeft getroffen.
Lees hier over een redelijk recente gammaflits.
Lees hier over een gammaflits die gisteren werd ontdekt. (kijk bij 20 maart. Gelukkig op enige afstand hier vandaan...)

En mijn zeer geachte collega-wetenschapper / wetenschapsjournalist Govert Schilling plaatste kortgeleden dit verontrustende bericht .

Dat duurt gelukkig ook nog even.... hoewel een miljoen jaar is significant minder dan 5 miljard jaar. (reken zelf even uit hoeveel maal zo kort dat is ;-) )

En natuurlijk even wat youtube. Lekker griezelen met een rampscenario (wetenschappers doen dit graag en NASA hoopt zo steeds weer subsidies te krijgen):

En nog een aardige animatie:

geweld is gewoon

2008-03-20T13:42:00.001-07:00

"Elf maanden cel voor doodsteken klasgenoot"

Zie dit bericht

Nee, er komt geen verhaal over geweld. De meeste lezers zijn het met elkaar eens over dit onderwerp en er is genoeg over gezegd.
In plaats daarvan een kort verhaal dat me te binnen schoot toen ik dit bericht las.

In 2001 was ik namens mijn werkgever PinkRoccade op bezoek bij een ROC in Amsterdam.
Ik liep het schoolplein op en mijn oog viel op een kogelhuls die in een spleet tussen 2 grijze straattegels lag. Ik schrok even van deze voor mij bijzondere vondst, liep naar binnen door een detectiepoortje waar ik door een beveiligingsbeambte werd gefouilleerd (ondanks mijn volwassen uiterlijk en stropdas) en meldde mij bij het 'hok' van de concierge. Ik liet hem de kogelhuls zien en vertelde waar ik deze zojuist had gevonden.

Hij zei: "bedankt hoor!" trok een la open waarin zich minimaal 10 van die kogelhulzen bevonden, samen met wat vlindermessen en ander wapentuig, gooide de huls erin, sloot de la weer en ging verder met waar hij mee bezig was.
Ik verliet het pand zonder verder een woord te zeggen.

Mediawijsheid, onderwijs en ict

2008-03-20T12:06:00.000-07:00

Op persoonlijke titel blog ik vandaag het volgende.

Ik was gisteren voor mijn werk op bezoek in Hilversum bij een
docentendag in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid te Hilversum. Deze dagen staan in het teken van media en educatie.
Ik volgde een workshop, gegeven door afgevaardigden van de Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur afgekort KSE.
Zij hebben mediawijsheid onderdeel gemaakt van het curriculum door een vakoverstijgend/schoolbreed leerplan audiovisuele vorming te ontwikkelen.
Een prachtig initiatief: het getuigt van durf en ondernemerschap en het is goed dat er binnen de school draagvlak voor is!
Een lastige klus om op te zetten want mediawijsheid is 'hot' maar wat het precies is en wat/of/hoe we er wat mee moeten richting onze kinderen is een lastige vraag.

In alle leerjaren van de KSE wordt er periodiek 8 tot 16 lessen per jaar aandacht besteed aan audiovisuele vorming.
Er is een concentrische leerlijn ontwikkeld, competenties zijn beschreven en toetsbaar.
"Audiovisuele vorming zou moeten leiden tot mediawijsheid", zo schrijft de school in haar leerplan. "De kern van de aanpak bestaat uit het actief bezig zijn met camera en microfoon."

Ik vind het een goede start en bewonder de durf, het initiatief en het enthousiasme van de ontwikkelaars.

Wat mij opviel was dat het veel gaat over techniek en mediavaardigheid: hoe zet je een verhaallijn op, hoe maak je een storyboard, hoe ga je om met het fotobewerkingsprogramma photoshop, hoe maak je een synopsis voor een film, hoe bepaal je inhoud/vorm van diverse filmtypen, hoe stem je inhoud en vorm op elkaar af, hoe film je, wat zijn daarbij de tips en trucs.

Ik zie twee bezwaren hiertegen:

- items als dit komen in een specifieke vervolgopleiding aan bod. Kinderen die dit interessant vinden kunnen een dergelijke vervolgopleiding kiezen. Voor het algemeen vormend onderwijs gaat dit te ver.
- De fun moet zoveel mogelijk voorop staan en dit leerplan zorgt ongetwijfeld voor fun bij een aantal kinderen
(al was het alleen maar dat ze daardoor minder reguliere lessen hoeven te volgen ;-) ).
Maar kinderen zijn in hun vrije tijd al veel bezig met media in de vorm van MSN, youtube, hyves, foto's en fimpjes maken van elkaar op feestjes met camera e/o mobiel, etc. Zonder het te beseffen zijn/worden ze in die zin mediaVAARDIG.(In ieder geval mediavaardiger dan de gemiddelde docent die met een leerplan als begeleider van de kids aan de slag gaat). Maar mediawijs worden ze er zo niet of nauwelijks van.
Bovengenoemde activiteiten maken deel uit van hun belevingswereld. Vervolgens haal je die belevingswereld de school in en zegt tegen de kids: 'leuk dat je wel eens je vriendje filmt, maar wij gaan je leren wat een synopsis is, hoe je een werkplan maakt, hoe je taken verdeelt, hoe je een eindrapport schrijft voor de docent, etc.' Dan worden die leuke zaken voor veel kinderen een verplichting en zullen zeggen: "he mees, mag ik niet gewoon iets leuks op straat of zo filmen met mijn mobieltje en je dat mailen?"

Mijn insteek zou zijn om (de onbewuste ontwikkeling van) hun mediavaardigheid vooral te laten waar het hoort: in hun vrije tijd en in hun (belevings)wereld. Op enkele uitzonderingen na krijgen ze het allemaal wel voor elkaar om mbv hard- en software leuke dingen te realiseren.

De aandacht moet liggen op de mediaWIJSHEID, gedefinieerd als: "het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee kinderen zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld."

Kernwoorden moeten m.i. zijn: mentaliteit, bewustwording, kritisch.

Een prachtig voorbeeld zag ik vlak voor de workshop: 2 meisjes, waarschijnlijk van groep 7/8, liepen tijdens de lunch in de centrale hal rond met camera en microfoon om aanwezigen te interviewen. Ze kwamen ook bij mij langs: volleerd bediende het eerste dametje de camera terwijl de andere dame de microfoon voor mijn neus hield en vroeg: "Maak de volgende zin af: ik ben mediawijs omdat....."
Ik beantwoordde de vraag zo goed als ik kon en daarmee was het korte interview voorbij.
Ze liepen weg en opeens besloot ik hen achterna te gaan. Ik pakte de microfoon uit haar handen en stelde haar dezelfde vraag (dame 2 had met haar vaardigheid binnen enkele seconden de camera weer aan en draaiend), gevolgd door nog enkele andere vragen zoals:
IK: "Zit je wel eens op MSN"
ZIJ:"Ja"
IK: "Heb je een beetje een goed wachtwoord om in te loggen?"
ZIJ:"Ja hoor!"
IK: "Weet iemand anders dat wachtwoord?"
ZIJ: "Ja, mijn beste vriendin."
IK: "Maar je wachtwoord is toch zoals je tandenborstel: alleen voor jezelf?"
ZIJ: "Ik vertrouw mijn vriendin volkomen!"

.... kijk, daar zou mediawijsheid op school nu over moeten gaan.

En dan vinden kinderen het leuk en leerzaam om dit soort filmpjes zelf te maken:

Ik heb de (media)wijsheid nog lang niet in pacht en ben zelf ook aan het brainstormen over wat we met het begrip mediawijsheid zouden moeten richting onze kinderen.
Reacties zijn derhalve welkom.

Zwarte gaten maken in glasvezel

2008-03-18T14:17:00.000-07:00

Mijn goede collega Edward wees me op dit artikel in het NRC.

Als dit model inderdaad wiskundige overeenkomsten vertoont met de wiskunde van de 'echte' zwarte gaten, kan dit het begin zijn van een ontwikkeling die leidt tot een stukje bewijs dat de theorie van Hawking over zwarte gaten die verdampen kan versterken. (ook al beweren de experts dat dit onder de huidige omstandigheden nog niet kan).

Lees meer hierover in zijn boek
.. waarvan meer exemplaren zijn verkocht dan 'in bed with madonna'.

Uiteraard is ook op youtube het nodige te vinden:

En een prachtige animatie over een zwart gat dat een ster opslokt:

Ook in het CERN hebben ze plannen om zwarte gaten te maken.
Een belangrijk(er) doel van de nieuwe Large Hadron Collider is echter het ontdekken van het Higgs-deeltje. Uiteindelijk zal dit onderzoek hopenlijk een stap vooruit zijn in het vergroten van ons begrip van het heelal door inzicht te krijgen over wat er kort na de oerknal precies gebeurde. Het Higgs-deeltje zou kort na de oerknal zijn ontstaan. Filmpjes hier en hier:

Als wetenschapper vind ik deze kennis onbetaalbaar, dus wat is dan 6 miljard aan kosten??

Als mens denk ik: eerst maar eens zorgen dat we op korte termijn overleven (mondiale opwarming, ziektes, oorlogen, alternatieve energiebronnen na uitputting olievoorraden etc.) zodat we daarna tijd genoeg hebben om in alle rust te ontdekken hoe het heelal precies is ontstaan en wat onze plek daarin precies is.. Voor dat laatste hebben we nog wel even: over 2 miljard jaar begint de zon pas met opzwellen, over 5 miljard jaar is de zon opgebrand en over 7 miljard jaar 'botsen' we pas met het Andromedastelsel. Als laatste hier een mooie, toegankelijke, Nederlandse site over zwarte gaten.